Beuter

Van Wikipedia
Ga naar: Begunplekkn, zoeken
West-Vlamsche streekvariantn
Nederlands woord
Boter
Butterdose.jpg
Streekvariant
Uutsproake Toale
beuter
butter
beuter
butter
butter
beutre
beuter

beuter
beutre
Blanknbergs
Frans-Vlams
Kortryks
Ostends
Poperiengs
Roeseloars
Veurns
Werviks
Ypers
Yzegems

Beuter is e vaste kneedboare emulsie van woater en melkvet, die verkreegn is uut melk, room, melkwei of e mingelinge dervan.

Productië[bewerkn | brontekst bewerken]

Beuter kan machinoal of handmoatig gemakt wordn. Êest wordt 't melkvet van de melk geconcentreerd. Vroeger wierd 't vet handmoatig van de melk geschept, nu wordt er doar e centrifuge vôorn gebruukt. 't Geconcentreerd melkvet wordt ton gekarnd. De room wordt roundgeslingerd woadeure da de vetdêeltjes nog mêer an mekoar goan plakkn. De beuterkorrels begunnen ton boovn te dryvn. Achter 't karnen kryg je beuter en kerremelk. Vor 1 kg beuter te moakn he je 22 à 27 liter melk nôdig.

Geschiedenisse[bewerkn | brontekst bewerken]

't Moakn van beuter bestoat al duzendn joarn. Beuter wierd nie allêne gebruukt vo t' eetn mor ook ols geneesmiddel, offergoave en schoonheidsproduct. De room wierd vroeger ip de boerderye me d'hand gestampt in e stampkarn tout da de vetbolletjes loskwoamn van de kerremelk. De vetbolletjes wierdn ton gekneed en gezoutn vo langer te kunnen bewoarn. Achter 't kneedn wierd de beuter in vormn gedoan, g'amballeerd en ip de markt verkocht.

De Vlamsche kustvlakte had e styve goeie reputoatië vo zyn beuter. De veeteelt van de polders leverde styve goeie beuter, die nie allêne in Vloandern mor ook tout verre over de grenze verkocht wierd. In 't begun van de 15ste êeuwe wierd er al beuter verkocht ip de beutermarktn in de lêge landn. In Vloandern was 't de gewente van de beuter in typische kogelvorm noa de markt te bringen, ingepakt in linnen doekn en in beuterkuupn. In 't begun van de 17ste êeuwe was Diksmude styf gekend vo zyn beutercommerce nie allêne in de Spoansche Nederlandn moa der wierd ook uutgevoerd noa Fransche steedn lik Parys. In de 18ste en 19ste êeuwe was d' "Ostendsche butter" (eigntlik van Diksmude) ip de markt van Londn styf in trek.

Voedingsweirde[bewerkn | brontekst bewerken]

Voedingsweirde per 100 g
Energetische weirde 3068 kJ of 738 kcal
Eiwittn 0,6 gram
Koolhydroatn 0,2 gram
Vet 82 gram
Vitamine A en D

De productnoame beuter is beschermd en moet ten minste 82% melkvet bevattn.

Uutdrukkingn[bewerkn | brontekst bewerken]

  • Beuter by de vis: O' je etwa kopt moe je tegelyk je geld ip tafelt legg'n
  • J'is me zyn gat in de beuter gevalln: j' is bedorvn
  • Der zit een hoar in de beuter: der is ruzië
  • Beuterbrieftje: trouwakte

Externe koppelienge[bewerkn | brontekst bewerken]

Wikimedia Commons