Filips I van Kastilië

Uit Wikipedia

Filips I van Kastilië, den Schoonn
1478-1506
Filips den Schoonn
Keunink-gemoal van Kastilië
Periode 1504-1506
Vôorganger Ferdinand II van Aragón
Ipvolger Karel I, keunink van Spanje
Groaf van Vloandern, Artesië, Enegouwn en Olland-Zêeland, Markgroaf van Noamn, ertog van Broabant, Limburg en Luxemburg, ertog en groaf van Bourgondië
Periode 1482-1506
Vôorganger Maria van Bourgondië
Ipvolger Karel III
Voader Maximiliaan van Oostnryk
Moeder Maria van Bourgondië

Filips I van Kastilië, bygenoamd den Schoonn (Brugge, 22 juli 1478 - Burgos, 25 september 1506) was de zeune van Maximiliaan van Oostnryk en van Maria van Bourgondië. Je was d’n eestn Spoanschn Habsburger. Ip z’n portret ist’n tweeëntwintig joar oud en je droagt z’n keetn van de Orde van et Gulden Vlies.

Inoud

[bewerkn] Zyn Leevn

Omdat ’n mo vier joar oud was o z’n moeder stierf in 1482, pakte z’n voader Maximiliaan ‘t regentschap over de Nederlandn ip em. Filips is ipgebrocht in Mecheln deur Margaretha van York, z’n stiefgrôotmoeder en weeuwe van Karel den Stoutn. Doa kwamt ‘n ounder d’n invloed van de Mechelschn oadel. In 1494 ist ’n meerderjoarig verkloard en paktegt ie persoonlik ‘t bewind in andn. Direkt begost ‘n de belangn van de Nederlandn te verdedign en probeerdegt ie de neutraliteit te bewoarn tegenover Frankryk en Iengeland. Da was in tegenstellinge tou de politiek van z’n voader Maximiliaan, die styf anti-Frans was en die em achter z’n aanstellinge van keizer in 1493 nie mêe van de Nederlandn antrok. In 1496 sloot Filips ’n verdrag mè d'Ingelsche dat under were toeliet van loakncommerce te doen in de Nederlandn en je stound goed mè de Fransche keunink Karel VIII deur leenhulde te bringn vo Vloandern en Artesië. Je sloot in 1498 't Verdrag van Parys of, woamee dat 'n ofzag van de eroveringe van Bourgondië en z’n ansproakn ip Gelre.

Filips was de latstn uut ’t uus van Bourgondië die persoonlik over de Nederlandn regeerde. Je zette d’r de centralisoatiepolitiek van zijn voorgangers voort, o.m. deur in 1504 de Grote Road die in 1477, achter d'n dood van Karel den Stoutn ofgeschaft was, were ip te richtn en definitief in Mecheln te vestign ounder de noame De Grote Road van Mecheln.

[bewerkn] Zyn vrouwe

D’n twintigstn oktober 1496 trouwde Filips in de Sint-Gummaruskerke in Lier mè Johanna van Kastilië, bygenoamd de Woanzinnige. Ze was de dochter van de zogenoamde Katholieke Keuningn, keunink Ferdinand II van Aragon en keuniginne Isabella I van Kastilië. Johanna was mo derde in lyne vo de troon ip te volgn en doamee kwam ’t kompleet ounverwachts da z’ol met e kêe in anmerkinge kwam en da Spanje azo ounder de Habsburgers kwam. De reedn was dat in 1497 eur broere Johan, prins van Asturië en kroonprins, gestorvn was. Je was zes moandn êerder getrouwd mè Filips’ zuster Margaretha van Oostnryk. En in 1498 en 1500 woarn ook eur zuster Isabella van Portugal, en eur zeuntje Miguel, die anders keunink van Spanje en Portugal aa kunn wordn, gestorvn. Deurda Johanna troonipvolgster wierd van Kastilië en Aragon zou Filips loater regeern over Oostnryk, de Nederlandn en heel Spanje. Doadeure veranderdegt ie van ‘n neutraliteitspolitiek nor ‘n pro-Fransche politiek. Je brocht zelfs toenoaderinge tusschn z’n voader Maximiliaan en de Fransche keunink woaby dan z’overeen kwoamn over 't ertogdom Milaan.

In 1502 reisde Filips mè Johanna en ’n groot deel van ’t of van Bourgondië no Spanje vor em ols ipvolger te loatn erkenn. ‘t Volgnd joar keerde Filips en ’t grotste deel van ’t of were mo Johanna, die in verwachtinge was van Ferdinand I, de loatere keizer van ’t illig Roomsche Ryk, bleef in Madrid woada ze loater beviel. Johanna toogde ton ol tekens van woanzinnigeid. Os ze were was by eur vint was under reloatie vree slicht en leefdn z’apart. Deur z’n ountrouw en eur jalousie die eur koleriek miek verergerdeg eur woanzinnigeid nog.

[bewerkn] Keunink van Kastilië

In november 1504 ging Filips schoonmoeder Isabella I van Kastilië dood. Ferdinand II probeerdeg ’t regentschap van Kastilië te krygn. Mor in 1506 wierd Filips ipgeroepn deur de Cortes vo mè z’n vrouwe no Spanje te kommn. Achter ’n moeilikke reize in ’n zwoare storm belandegn z’eindelik in Spanje, mo Filips kreegt doa probleemn mè z’n schôonvoader die ’t nie koste verkroppn dat er e vrimdn de macht over Spanje zou krygn. Je eiste ‘t regentschap ip vor em. Mo d’n viftienstn juli 1506 wierd Filips toch officieel erkend deur de Cortes ols Filips I van Kastilië, neffest z’n vrouwe Johanna, keuniginne.

[bewerkn] Zyn Titels

Woapnschild van Filips lik Keunienk van Kastilië
Woapnschild van Filips lik Keunienk van Kastilië

[bewerkn] Dood

Drie moandn loater is Filips gestorvn. Johanna kost de dood van eur vint nie verwerkn woadeure dat eur woanzinnigeid nog verergerde. Ze sloot eur of van de weireld en ze kost nie schêen van Filips’ doodskiste. Ze doolde d'r overol mee round, wat da loater leidde tout eur bynoame ‘’Johanna de Woanzinnige’'. Toch bleef z’eur titel theoretisch oudn tou an eur dood in 1555.

[bewerkn] Kinders

  • Eleonora van Habsburg, keuniginne van Portugal, getrouwd mè Emanuel I van Portugal, en van Frankryk, getrouwd mè Frans I van Frankryk
  • Karel V, keizer van ‘t Illig Roomsche Ryk en keunink van Spanje, getrouwd mè Isabella van Portugal
  • Isabella van Habsburg, keuniginne van Denemarkn, getrouwd mè Christiaan II van Denemarkn
  • Ferdinand I, keizer van ’t Illig Roomsche Ryk, getrouwd mè Anna van Boheemn
  • Maria van Ongareye, keuniginne van Hongareye, getrouwd mè Lodewyk II van Ongareye
  • Catharina van Habsburg (1507-1578), keuniginne van Portugal, getrouwd mè Johan III van Portugal

[bewerkn] Erfenisse

Under zeune Karel erfde, ounder ’t regentschap van z’n grôotvoader Maximiliaan, ’t Illig Roomsche Ryk en de Lege Landn en achter de dood van z’n andere grôotvoader Ferdinand II van Aragon in 1516, ook Spanje.

't Spoans-Habsburgsche Ryk is lange ’t machtigste ryk van ‘t Europees continent gewist.

‘t Proalgraf van Filips en Johanna stoat in de keuninklikke kapelle neffest de kathedroale van Granada.

Teruggeplaatst van "http://vls.wikipedia.org/wiki/Filips_I_van_Kastili%C3%AB"
Persoonlijke instellingen