Filips I van Kastilië

Uit Wikipedia

Filips I van Castilië
1478-1506
Filips den Schoonn
Blason fr Bourgogne.svg
Hertog van Bourgondië
Periode 1482-1506
Vôorganger Maria van Bourgondië
Ipvolger Karel II
Escudo Corona de Castilla.png
Keunink-gemoal van Castilië en Léon
Periode 1504-1506
Vôorganger Ferdinand II van Aragón
Ipvolger Ferdinand II van Aragón (regent vo Johanna de Woanzinnige)
Voader Maximiliaan van Oostnryk
Moeder Maria van Bourgondië
De Bourgondische bezittiengn an 't begun van 't bewind van Filips den Schoonn
Woapnschild van Filips lik hertog van Bourgondië
't Schild van Filips lik keunienk van Castilië

Filips I van Castilië, bygenoamd den Schoonn (Brugge, 22 juli 1478 - Burgos, 25 september 1506) was de zeune van Maximiliaan van Oostnryk en Maria van Bourgondië. Met hem kwam Spanje ounder de Habsburgers.

Ip z’n portret ist’n 22 joar oud en je droagt z’n keetn van de Orde van et Gulden Vlies.

Inoud

[bewerkn] Zyn leevn

Filips me Johanna de Woanzinnige

Omdat ’n mo vier joar oud was o z’n moeder stierf in 1482, pakte z’n voader Maximiliaan I ‘t regentschap ip hem.

Filips is ipgebrocht in Mecheln deur Margaretha van York, z’n stiefgrôotmoeder en weeuwe van Karel den Stoutn. Doa kwamt ‘n ounder invloed van de Mechelschn oadel.

In 1494 ist ’n mêerderjoarig verkloard en paktegt ie persôonlik ‘t bewiend in handn. Direkt begost ‘n de belangn van de Nederlandn te verdedign en probeerdegt ie de neutraliteit te bewoarn tegenover Frankryk en Iengeland. Da was in tegenstellinge me de politiek van z’n voader Maximiliaan, die styf anti-Frans was en die hem achter z’n aanstellienge van keizer in 1493 nie vele mi van de Nederlandn antrok.

In 1496 sloot Filips ’n verdrag mè d'Iengelsche dat under were toeliet van loakncommerce te doen in de Nederlandn en je stound goed mè de Fransche keunink Karel VIII deur lêenhulde te briengn vo Vloandern en Artesië. Je sloot in 1498 't Verdrag van Parys of, woamee dat 'n ofzag van de heroverienge van Bourgondië en z’n ansproakn ip Gelre.

Filips was de latstn uut ’t huus van Bourgondië die persôonlik over de Nederlandn regeerde. Je zette d’r de centralisoatiepolitiek van zyn vôorgangers vôort, o.m. deur in 1504 de Grôte Road, die in 1477 achter den dood van Karel den Stoutn ofgeschaft was, were ip te richtn en definitief in Mecheln te vestign ounder de noame De Grôte Road van Mecheln.

[bewerkn] Zyn vrouwe

Den twientigstn oktober 1496 trouwde Filips in de Sint-Gummaruskerke in Lier mè Johanna de Woanzinnige.

Ze was de dochter van de zogenoamde Katholieke Keuniengn: keunink Ferdinand II van Aragon en keuniginne Isabella I van Kastilië. Johanna was mo derde in lyne vo de trôon ip te volgn, en doadeure ha ze ’t nie verwacht da z’in anmerkienge kwam. De reedn was dat in 1497 heur broere Johan, prins van Asturië en krôonprins, gestorvn was. Je was zes moandn idder getrouwd mè Filips’ zuster Margaretha van Oostnryk. En in 1498 en 1500 stiervn ook heur zuster Isabella van Portugal, en heur zeuntje Miguel, die anders keunink van Spanje en Portugal ha kunn zyn.

Deurda Johanna trôonipvolgster wierd van Castilië en Aragon, zou Filips loater regeern over Oostnryk, de Nederlandn en hêel Spanje. Doadeure veranderde zyn politiek van e neutraliteitspolitiek nor e pro-Fransche politiek. Je brocht zelfs toenoaderienge tusschn z’n voader Maximiliaan en de Fransche keunink, woaby dan z’overêen kwoamn over 't hertogdom Milaan.

In 1502 reisde Filips mè Johanna en e grôot dêel van ’t hof van Bourgondië no Spanje vor hem ols ipvolger te loatn erkenn.

’t Joar d’r ip kêerde Filips en ’t grotste deel van ’t hof were, mo Johanna die in verwachtienge was van Ferdinand I, de loatern keizer van ’t Hillig Rôoms Ryk, bleef in Madrid, woada ze loater beviel.

Johanna ’s woanzinnigheid begost ton ol. Os ze were was by heur vint was under reloatië vrêe slicht en ze leefdn apart. Deur zyn ountrouw en heur jalousieë, die heur koleriek miek, verergerdeg heur woanzinnigheid nog.

[bewerkn] Keunink van Castilië

In november 1504 stierf Filips' schonmoeder Isabella I van Castilië. Heur vint Ferdinand II probeerde ’t regentschap van Castilië te krygn, mor in 1506 riept de Cortes Filips en zyn vrouwe no Spanje. Achter e moeilikke reize in e zwoare storm belandegn z’eindelik in Spanje. Filips kreegt doa probleemn mè z’n schonvoader, die ’t nie koste verkroppn dat er e vrimdn de macht over Spanje zou krygn en j’eiste ‘t regentschap ip vor hem. Mo den viftienstn juli 1506 wierd Filips toch officieel erkend deur de Cortes ols Filips I van Castilië, neffest z’n vrouwe Johanna de keuniginne.

Drie moandn loater is Filips gestorvn. Johanna kost de dood van heur vint nie verwerkn, woadeure dat heur woanzinnigheid nog verergerde. Ze slôot heur of van de weireld en ze kost nie schêen van Filips’ doodskiste. Ze doolde d'r overol mee round, wat da loater leidde tout heur bynoame Johanna de Woanzinnige. Toch blêef z’heur titel theoretisch houdn tout an heur dôod in 1555.

[bewerkn] Zyn Titels

[bewerkn] Zyn jounges

  • Eleonora van Habsburg, keuniginne van Portugal, getrouwd met Emanuel I van Portugal, en van Frankryk, getrouwd mè Frans I van Frankryk
  • Karel V, keizer van ‘t Hillig Rôoms Ryk en keunink van Spanje, getrouwd mè Isabella van Portugal
  • Isabella van Habsburg, keuniginne van Denemarkn, getrouwd mè Christiaan II van Denemarkn
  • Ferdinand I, keizer van ’t Hillig Rôoms Ryk, getrouwd mè Anna van Boheemn
  • Maria van Ongareye, keuniginne van Hongareye, getrouwd mè Lodewyk II van Hongareye
  • Catharina van Habsburg (1507-1578), keuniginne van Portugal, getrouwd mè Johan III van Portugal

[bewerkn] Erfenisse

Achter zyn dôod in 1506 was zyn vrouwe nie bekwoam vo te regeern en heur voader Ferdinand II van Aragón was heur regent van 1506 tout 1516.

Under zeune Karel erfde, ounder ’t regentschap van z’n grôotvoader Maximiliaan, ’t Hillig Rôoms Ryk en de Lêge Landn en achter den dôod van z’n andere grôotvoader Ferdinand II van Aragon in 1516, ook Spanje.

't Spoans-Habsburgs ryk is lange ’t machtigste ryk van ‘t Europees continent gewist.

‘t Proalgraf van Filips en Johanna stoat in de keuninklikke kapelle neffest de kathedroale van Granada.

Wikimedia Commons Mêer ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien ip Filips I van Castilië ip Wikimedia Commons.
Teruggeplaatst van "http://vls.wikipedia.org/wiki/Filips_I_van_Kastili%C3%AB"
Persoonlijke instellingen