Nôordzêegeirnoar

Van Wikipedia
Ga naar: Begunplekkn, zoeken

De Nôordzêegeirnoar(d) of grysde geirnoar, ook geirnoare, gernoar(e) of ger(re)noaze (Crangon crangon), is een kreeftachtige van de orde van de tienpôtigen en de gekendste sôorte van geirnoars in uze streke.

Uutzicht[bewerkn | brontekst bewerken]

Nôordzêegeirnoars zyn 5 tout 9 cm lank en ze zyn grysde deurschynend van kleur me brune en zwarte vleksjes. Kenmerkend vo de sôorte is dat de langste antennes bykan even lank zyn of hêel hunder lyf.

Voedinge[bewerkn | brontekst bewerken]

E geirnoar is een alleseter die plantoardige voedinge it, moar ook prôoibêestn lik worms en sleksjes. Je goat 's nachts ip zoek achter eetn en je groaft hem overdag in zodat allêne zyn ogen en voelsprietn uutsteekn. E geirnoar kan van kleur verandern vor hem an te passn an den ounderground en j' is ton styf moeilik te zien.

Vôortplantinge[bewerkn | brontekst bewerken]

Lik vele sôortn, kunn geirnoars binst hunder leevn verandern van geslacht. Soms zie je wuvetjes met e klomptje eiers ounder hunder buuk. Die eiers zyn oranje tout bruungrysde as ze gekokt zyn. De wuvetjes leggn drie kêers per joar eiers. Z' houdn ze vaste tusschn hunder vôorste zwempôotn. Achter e moand kommn de larvn uut.

Leefgebied[bewerkn | brontekst bewerken]

De Nôordzêegeirnoar zie je vele in kustwoater met e zanderigen tout slibberigen ounderground, surtout in West-Europa en de Middellandsche Zêe.

Gekokte Nôordzêegeirnoars

Culinaire delicatesse[bewerkn | brontekst bewerken]

Nôordzêegeirnoars zyn gekend voor hunder goe smoake. Vele gerechtn ein grysde gepelde geirnoars lik ingrediënt (gelik tomate-crevette). Even gekend lik hunder smoake, is hunder ne prys. Mêer of 30 euro's vo ne kilo gepelde geirnoars is gin uutzounderienge. Ongepeld zyn ze goekôper - een grôot stik van de prys zit in 't (manueel) pelln - mêestol gedoan deur goekôopn arbeid in Marokko. Doar is 't er kritiek ip vo 't broeikaseffect - we vissn ze uut oes ne zee, voern ze noa Marokko en were, en eetn ze ton ip.