Sage
Uit Wikipedia
Een sage is een moundeling overgeleverde volksvertellinge die gepresenteerd wordt lik woar gebeurd. ‘t Woord ‘sage’ komt van ‘t ‘Duuts ‘was gesagt wird’ (wa gezeid wordt). In een sage wordt er dikwils een bovennateurlik verschynsel verkloard. D’r kommn gin goodn in voren. Dat is mêer vor een mythe. En ’t goat ook nie over ’t leevn van eiligen. Ton zou ’t een legende zyn. ’t Grotste dêel van de sagen goat over spookn, tovenoars, eksn, woarzeggers en bovennateurlike weezns lik klopgêestn, weerwolvn, kabouters en marminn.
[bewerkn] Kenmerkn
- Straf vertelsel
- Moundeling overgeleverd
- Angedikt mè vele fantasie
- Bevat een historische kern
- Een juste situeringe in tyd en ruumte
- ’t Komt geloofwoardig over
- Troagisch en pessimistisch, ’t lopt dikwils slicht of
[bewerkn] Indêlinge
In de ”Vlamsche Volksverhalenbank” wordt de indêlinge in types gebruukt:
Demonensagen:
- Woatergêestn: de woaterduvel, kolle met ’n oak. Os je by ’t woater stoat kryg je ’t gevoel van d’r in getrokkn te wordn.
- Eirdgêestn: dwergn, kabouters en alvermann
- Viergêestn: dwoalluchtjes, vierbolln. Kindjes die nie gedopt zyn kommn spookn lik dwoalluchtjes
- Luchtgêestn: gêestn van gestorvn menschn, witte wuuvn, spookbêestn
- Ploaggêestn: Roesschaert, Lange Wapper, Kludde
- Weerwolvn
Toversagen:
- Eksn: zwarte kattn, bustelstokkn, betoverde appels
- Tovenoars: menschn doen verloorn loopn, de pyknzot loatn verdwynn uut ’n koartspel, een deure oopn doen deur d’r een klakke teegn te smytn…
Duvelssagen :
- Duvels: duvelspact, bokkepootn, zwarte oundn
- Vrymetseloars: framassongs, loges, vertrappelde Christusbeeldn
Historische sagen: kastêeln, verborgen schattn, verzounkn steedn
D'oudste sagen zyn de Oud-Yslandse saga’s die ipgeteeknd zyn tusschn de 12e en de 14e êeuwe. Ze gingn surtout over keuningn en heldn.
