2025
't Joar 2025 is e geweun joar die begunt ip e woensdag in de Gregorioansche kalender. 't Is 't 25e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe en 't zesde joar van 't decennium 2020-2029.
Gebeurtenissen
[bewerk'n | brontekst bewerken]- januoari
- 1 - Pooln pakt 't vôorzitterschap van de Road van d' Europeesche Unie over van Hongareye.
- 1 - In New Orleans, Louisiana, Verênigde Stoatn, rydt e vent ip nieuwjoarsnacht met hoge snelheid in ip e mênigte. Doarby valln 15 dôoie en 57 gekwetste.
- 1 - In België wordt de wettelike pensioenleeftyd verhoogd noa 67 joar.
- 7 - Greater Los Angeles (Californië) kampt met de mêest verwoestnde busbrandn uut zyn geschiedenisse, angewakkerd deur felle wiend en lange droogte. Mêer of 13.000 bouwwerkn wordn vernietigd, woarounder 't grotste dêel van Sunset Boulevard. Der valln minstns 29 dôoie en 180.000 menschn zyn g'evacueerd, binst dat de brandn nog doagnlank anhoudn.
- 19 - E woapnstilstand goat in tusschn Hamas en Israël en dat deurt tout een Israëlische verrassiengsanval ip 18 moarte.
- 20 - Inauguroasje van Donald Trump als 47ste president van de Verênigde Stoatn.
- 24 - Storm Éowyn treft Ierland en 't Verênigd Keunienkryk. Recordhoge wiendsnelheedn van 183 km/eure wordn geregistreerd in Ierland, binst da mêer of e miljoen huuzn zounder stroom zittn.
- februoari
- 4 - In Örebro, Zweedn, wordn minstns 11 menschn dôodgeschootn in e schole vo volwassenn, ounder wien den doader. Nog viftien andere geroakn gekwetst.
- 13 - In de Duutsche stad München rydt e vent mè zyn otto in ip e demonstroasje van e vakbound. Der valln twei dôoie en minstns 39 gekwetste. Den doader is een Afghoanschn asielzoeker.
- 18 - De Russische president Vladimir Poetin makt bekend da Rusland en de Verênigde Stoatn officieel overêengekommn zyn vo de diplomatieke betrekkiengn t' herstelln. In Saoedi-Arabië wordt e top g'houdn tusschn de VS en Rusland, die vier eurn deurt.
- 23 - Boundsdagverkieziengn in Duutsland. De centrumrechtsche CDU/CSU wordt de grotste partie, mè grôte winst vo d' extreemrechtsche AfD, die ip de tweide plekke komt.
- 28 - Den Amerikoansche president Donald Trump en den Oekraïensche president Volodymyr Zelensky kommn t'hope in 't Wit Huys, d' officiële residensje van den Amerikoansche president. Trump en vicepresident JD Vance bekritiseern Zelensky ip e scherpe maniere en doa komt een openlike ruuzje van.
- moarte
- 18 - Israël lanceert grôotschoalige luchtbombardementn en anvalln ip de Gazastroke, woarby te minste 591 menschn stervn. Doarmee komt er een ende an de woapnstilstand van januoari.
- 28 - Myanmar wordt getroffn deur een eirdbevienge met e kracht van 7,7 ip de schoale van Richter. Mêer of 5300 menschn stervn.
- april
- 2 - Den Amerikoansche president Donald Trump voardigt verregoande handelstarievn uut vo vele landn, woarounder e boasistarief van 10% vor al den import.
- 13 - In Osaka, Japan, begunt Expo 2025, de 36stn universele weireldtentôonstellienge.
- 21 - Paus Franciscus sterft ip 88-joarige leeftyd.
- 28 - Canadeesche federoale verkieziengn: achter 't oftreedn van Justin Trudeau als premier in moarte, wordt Mark Carney premier van Canada.
- 28 - Grôte stroomstorienge ip 't Iberisch Schiereiland. 't Vasteland van Spanje en Portugal wordt getroffn en de stroomvoorzienienge valt eurnlank uut.
- meie
- 6 - By de Duutsche federoale verkieziengn wordt Friedrich Merz verkoozn tout boundskanselier van Duutsland.
- 7 - Start van 't concloaf ter verkiezienge van een ipvolger vo paus Franciscus.
- 8 - Den Amerikoan Robert Prevost wordt verkoozn tout 267e paus. Je kiest de noame Leo XIV.
- 13 t/m 17 - In de Zwitsersche stad Bazel goat de 69ste ediesje van 't Eurovisiesongfestival deure. Ôostnryk wint mè t liedje "Wasted Love" van zanger JJ.
- 18 - 't Israëlisch leger begunt met e nieuw groundoffensief in Gaza.
- 28 - By overstromiengn in Nigeria verdrienkn mêer of 500 menschn en hounderde andere wordn vermist.
- juni
- 1 - Poolsche presidentsverkieziengn: Karol Nawrocki wordt in de tweide stemrounde nipt verkoozn tout president van Pooln.
- 1 - Operoasje Kobbenette: Oekraïne lanceert e grôte drone-anval ip Russische militaire boasissn. 13 Russische strategische gevechtsvliegers zyn vernietigd.
- 3 - Oekraïne voert e derdn anval uut ip de Krimbrugge. 's Nuchtns vroeg explodeern 1.100 kg explosievn die ounder woater an de bruggepiloarn zyn vastegemakt.
- 6 - In Los Angeles breekn protestn uut teegn d' arrestoasjes en deportoasjes van illegoale immigrantn deur d' Immigration and Customs Enforcement (ICE).
- 10 - By e schietincident in e schole in Graz, Ôostnryk, valln 11 dôoie en 30 gekwetste. Den doader, een oud-lêerlienk, makt loater z'n eign van kant.
- 12 - Air India-vlucht 171, met e Boeing 787 ip weg noa Londn, stort nere ip e gebouw, achter 't ipstygn vanuut Ahmedabad, Indië. Der stervn 229 passagiers, 12 bemanniengsleedn en 19 menschn ip de ground. Êen passagier overleeft de crash.
- 13 - Israël voert luchtanvalln uut ip de nucleaire faciliteitn van Iran. Iran reageert en 't gevolg is een oorlog die twoalf doagn deurt.
- 24 t/m 25 - E NAVO-top wordt g'houdn in 't World Forum in Den Haag, Holland.
- juli
- 13 - In Zuud-Syrië gebeurn mêerdere gewelddoadige confrontoasjes tusschn gewoapnde groepn Druuzn en Bedoeïenn.
- 24 t/m 27 - Escaloasje in 't grensconflict tusschn Thailand en Cambodja.
- 28 - Thailand en Cambodja goan akkoord met e woapnstilstand an hunder omstreedn grenze. De woapnstilstand is surtout te dankn an de bemiddelienge van Maleisië.
- ogustus
- 15 - Den Amerikoansche president Donald Trump en de Russische president Vladimir Poetin kommn t'hope in Anchorage, Alaska, vor e plan te bespreekn vo 't conflict ip te lossn in Oekraïne.
- 31 - By een eirdbevienge in Ôost-Afghanistan, met e kracht van 6,0 ip de schoale van Richter, stervn mêer of duusd menschn.
- september
- 10 - Den Amerikoansche polletiek activist Charlie Kirk wordt dôodgeschootn in Utah.
- 16 - E VN-commissie sprikt van genocide in e nieuw rapport over Gaza. De VS en Israël verwerpn 't rapport.
- 21 - 't Verênigd Keunienkryk, Canada, Portugal en Australië moakn hunder formele erkennienge van Palestina bekend als soevereine stoat. De volgndn dag volgn ook Vrankryk, België, Monaco, Luxemburg en Malta, sommigte ounder voorwoardn. Da gebeurt binst d' Algemêne Vergoarienge van de Verênigde Noaties in New York.
- oktober
- 1 - Federoale government shutdown in de Verênigde Stoatn omda 't Congres nie overêen komt over de begrotienge.
- 3 - Grôothertog Henri van Luxemburg doet ofstand van de trôon, in 't vôordêel van zyn oudste zeune Guillaume.
- 6 - Start van ounderhandeliengn over e woapnstilstand in Gaza tusschn Hamas en Israël in Sharm el-Sheikh in Egypte.
- 29 - Reguliere verkiëziengn in Holland vo de Twêede Koamer. Winnoare is D66 van Rob Jetten.
- november
- 26 - In Hongkong (China) brikt brand uut in e weuntorre van 't Wang Fuk Court appartementsblok, woar da 4.600 menschn weunn. De brand sloat over noa zes andere weuntorren van 't complex. Twei doagn loater is de brand geblust. Der zyn zeker 161 menschn dôod en mêer of 150 vermist.
- december
Gestorvn
[bewerk'n | brontekst bewerken]- januoari
- 3 - Gilbert Van Binst (73), Vlamsche voetbalspeelder
- 7 - Jean-Marie Le Pen (96), Fransche polletieker
- 30 - Marianne Faithfull (78), Ingelsche zangeresse en actrice
- februoari
- 10 - Ron Brandsteder (74), Hollandsche tv-presentateur en zanger
- 17 - Frits Bolkestein (91), Hollandsche polletieker
- 24 - Frank Dingenen (74), Vlamschn acteur, zanger, scenarioschryver en presentateur
- 27 - Boris Spasski (88), Russische schoaker
Doatum ounbekend:
- Gene Hackman (95), Amerikoanschn acteur (round 18 februoari)
- moarte
- 5 - Alex Wilequet (96), Vlamschn acteur
- 16 - Émilie Dequenne (43), Belgische actrice
- 16 - Rob de Nijs (82), Hollandsche zanger en acteur
- 21 - George Foreman (76), Amerikoanschn bokseur
- 29 - Richard Chamberlain (90), Amerikoanschn acteur
- 31 - Willy Naessens (86), Vlamschn oundernemer
- april
- 1 - Johnny Tillotson (86), Amerikoansche country- en popzanger
- 5 - Harmen Siezen (84), Hollandsche nieuwslezer
- 10 - Leo Beenhakker (82), Hollandsche foetbaltrainer
- 14 - Maarten van Gent (78), Hollandsche basketcoach
- 14 - Danny Verbiest (79), Vlamsche puppespeler en tv-producent, Samson van Samson en Gert
- 21 - Paus Franciscus (88), leider van de Rooms-Katholieke Kerke
- 23 - Chris Cauwenberghs (78), Vlamschn acteur
- meie
- 4 - Jochen Mass (78), Duytschn ottocoureur
- 16 - Jan Terlouw (93), Hollandsche polletieker, fysicus en schryver
- 19 - Hans Wiegel (83), Hollandsche polletieker
- 29 - Ludo Dierckxsens (60), Vlamsche coureur
- 31 - Nannie Kuiper (86), Hollandsche kienderboek'nschryfster
- juni
- 4 - Nicole Croisille (88), Fransche zangeresse en actrice
- juli
- 16 - Connie Francis (87), Amerikoansche zangeresse
- 22 - Ozzy Osbourne (76), Iengelsche zanger
- 24 - Chiel Montagne (80), Hollandsche tv- en radiopresentateur
- ogustus
- 17 - Terence Stamp (87), Iengelschn acteur
- 18 - Herman Candries (93), Vlamsche polletieker, mediafigeure en militair
- september
- 1 - Walter Godefroot (82), Vlamsche coureur en sportdirecteur
- 4 - Giorgio Armani (91), Italioansche modeountwerper
- 10 - Charlie Kirk (31), Amerikoansche polletiek activist
- 13 - Gerard Cox (85), Hollandsche zanger, cabaretier en acteur
- 16 - Robert Redford (89), Amerikoanschn acteur, filmregisseur en producent
- 23 - Claudia Cardinale (87), Italioansche actrice
- 25 - Marc Platel (83), Vlamsche journalist
- 28 - Roger Lukaku (58), Belgisch-Congoleesche voetbalist
- 30 - bOb Van Reeth (82), Vlamschn architect
- oktober
- 3 - Patricia Routledge (96), Iengelsche actrice
- 7 - Joost Nuissl (79), Hollandsche kleinkunstzanger en liedjesschryver
- 11 - Diane Keaton (79), Amerikoansche actrice
- november
- 1 - Marina Yee (67), Vlamsche modeountwerpster
- 8 - Geert Versnick (68), Vlamschn advocaat en polletieker
- 17 - Alice & Ellen Kessler (89), Duytsche ziengende tweilienk
- 23 - Leen Persijn (82), West-Vlamsche actrice en zangeresse
- december
- 8 - Glen De Boeck (54), Vlamsche voetbalist en coach
- 17 - Theo Kelchtermans (82), Vlamsche polletieker
- 17 - Barry Mitchell (60), Amerikoans-Belgische basketter
- 28 - Brigitte Bardot (91), Fransche actrice, zangeresse, model en diernactiviste
 |
Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie 2025 van Wikimedia Commons. |