Taxonomie (biologie)

Van Wikipedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Taxonomie es de noame dan ze in de biologie geevn an de weetnschappelikke ordenienge van levende organismen. 't Word es ofkomstig van 't Grieks taxon (groep). Taxonomie verwyst nie ollene na d'indelienge zevve, moa ook na de methode da je gebruukt vo in te deeln.

Taxonomie van 't Ryk der Bêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

De Latynsche weetnschappelikke benoamienge stoat tusschn aksjes.

Afsproakn vo de SV categoriebenoamiengn:

  1. beestecategorieën osan in 't ienkelvoud, dus Lyster of tapuut (en gin Lysters en tapuutn)
  2. consequent zyn mè de meervoudsvorm: Visschn, Musschn (en gin Vissn, Mussn)

Stamme: Chordabêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Amfibieën[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Chordabêestn (Chordata) Chordabêeste
Amfibieën (Amphibia) Amfibie
Puutn en paddn (Anura) Puutachtige
Neobatrachia
Echte paddn (Bufonidae) Bufo Padde Echte padde
Echte puutn (Ranidae) Rana Brune puut Echte puut
Pelophylax
Glaspuutn (Centrolenidae) Hyalinobatrachium Hyalinobatrachium dianae Glaspuut
Smalbekpuutn (Microhylidae) Paedophryne Paedophryne amauensis Smalbekpuut
Salamanders (Caudata) Salamander
Echte salamanders (Salamandridae) Ichthyosaura Alpnwoatersalamander Echte salamander
Lissotriton Klêene woatersalamander, Vinpôotsalamander
Salamandra Viersalamander
Triturus Kamsalamander

Klasse: Kroakbêenvissn[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Familie Geslacht Sôorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Chordabêestn (Chordata) Chordabêeste
Kroakbêenvissn (Chondrichthyes) Kroakbêenvis
Zêe-Iengels (Squatiniformes)
Iengelhoain (Squatinidae) Squatina Bertelôot Vis

Klasse: Stroalvinnign[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Familie Geslacht Sôorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Chordabêestn (Chordata)
Stroalvinnign (Actinopterygii) Stroalvinnige
Boarsachtign (Perciformes) Boarsachtige
Groendelachtign (Gobiiformes) Groendelachtige
Groendels (Gobiidae)
Oxudercidae Chlamydogobius Woestyngroendel
Karperachtign (Cypriniformes) Karperachtige
Karpers (Cyprinidae) Scardinius Rotse
Tinca Tienke Vis
Platvissn (Pleuronectiformes) Platvis
Terrebutachtign (Scophthalmidae) Scophthalmus Terrebut
Snoekachtign (Esociformes) Snoekachtige
Snoeks (Esocidae) Esox Snoek

Klasse: Veugels[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Chordabêestn (Chordata) Chordabêeste
Veugels (Aves) Veugel
Duuvachtign (Columbiformes) Duuvachtige
Duuvn (Columbidae) Columba Houtduve Duuve
Hoenderveugels (Galliformes) Hoenderveugel
Fazantachtign (Phasianidae) Coturnix Kwakkel Fazantachtige
Gallus Enne
Meleagris Kalkoen
Perdix Patryze
Phasianus Fazante
Kroanveugelachtign (Gruiformes) Kroanveugelachtige
Ralachtign (Rallidae) Fulica Koter Ralle
Gallinula Spierhoan
Rallus
Pelikoanachtign (Pelecaniformes) Pelikoanachtige
Reigers (Ardeidae) Ardea Blauwn reiger Reiger
Pinguins (Sphenisciformes) Pinguin
Pinguins (Spheniscidae)
Poapegoais (Psittaciformes) Poapegoai
Scharreloarveugels (Coraciiformes) Scharreloarveugel
Ysveugels (Alcedinidae) Alcedo Ysveugel Ysveugel
Stekveugels (Accipitriformes en Falconiformes) Rôofveugel
Valkachtign (Falconidae) Falco Toornvalke Valkachtige
Hoavikachtign (Accipitridae) Accipiter Sperwer Hoavikachtige
Steltloperachtign (Charadriiformes) Steltloperachtige
Mêeuwn (Laridae) Chroicocephalus Kokmêeuwe Mêeuwe
Larus Zilvermêeuwe
Struthioniformes Struthioniformes
Struusveugels (Struthionidae) Struthio Geweune struusveugel
Suliformes Suliformes
Butstekkers (Phalacrocoracidae) Phalacrocorax Butstekker Butstekker
Uuls (Strigiformes) Uul
Kerkuuls (Tytonidae) Tyto Kerkuul
Zangveugels (Passeriformes) Zangveugel
Hoagemusschn (Prunellidae) Prunella Hoagemussche Hoagemussche
Kroaiachtign (Corvidae) Corvus Zworte kroaie, Kauwe Kroaiachtige
Garrulus Vlamsche goai
Pica Ekster
Kwiksteirtn en piepers (Motacillidae) Motacilla Witte kwiksteirt Pieper of kwiksteirt
Lysters (Turdidae) Turdus Meirel Lyster
Mêezn (Paridae) Cyanistes Pimpelmêze Echte mêeze
Parus Koolmêze
Periparus Zworte mêze
Musschn (Passeridae) Passer Mussche Mussche
Steirtmêezn (Aegithalidae) Aegithalos Steirtmêze Steirtmêze
Vienkachtigen (Fringillidae) Carduelis Distelvienke Vienkachtige
Chloris Vlasvienke
Coccothraustes Appelvienke
Fringilla Vienke
Pyrrhula Bloedvienke
Spinus Tryntje
Vliegevangers (Muscicapidae) Erithacus Rôbost Vliegevanger
Wienterkeuniengs (Troglodytidae) Troglodytes Pietjekuntje Wienterkeunienk
Zwoaluuwn (Hirundinidae) Delichon Huuszwoaluwe Zwoaluwe

Klasse: Zoogbêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Chordabêestn (Chordata) Chordadier
Zoogbêestn (Mammalia) Zoogdier
Eevnhoevign (Artiodactyla) Eevnhoevige
Holhôornign (Bovidae) Bison Wisent Bovidae
Bos Runders Rundvee
Capra
Ovis Schoap Vee
Kemelachtigen (Camelidae) Lama Alpaca, Lama Lama
Zwyns (Suidae) Sus Zwyn Zwyn
Insectneters (Soricomorpha) Insectneter
Egels (Erinaceidae) Erinaceus Egel
Mols (Talpidae) Talpa Mol
Toopn (Soricidae)
Knoagbêestn (Rodentia) Knoagbêeste
Cavia-achtign (Caviidae) Cavia Spoansche ratte
Muusachtigen (Muridae) Mus Muus Muusachtige
Rattus Brune ratte
Slapmuuzn (Gliridae) Eliomys Slapratte
Muscardinus Hoazelmuus
Woelmuusachtign (Cricetidae) Microtus Tope
Ondatra Woaterratte
Hoaze-achtign (Lagomorpha) Hoaze-achtige
Hoazn en keuns (Leporidae) Lepus Hoaze
Oryctolagus Keun
Primoatn (Primates) Primoat
Menschachtigen (Hominidae) Homo Mens Menschachtige, Mens
Vlêeseters (Carnivora) Vlêeseter
Katachtigen (Felidae) Felis Katte Katachtige
Panthera Lêeuw
Marterachtigen (Mustelidae) Gulo Veelvroate Marterachtige
Meles Das
Mustela Fiesjow, Wezel
Houndachtigen (Canidae) Canis Hound Houndachtige
Vulpes Vos Vos
1rightarrow blue.svg Kykt ook noa Zoogbêestn (Taxonomie)

Stamme: Geleedpôtigen[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Insectn[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Geleedpôtigen (Arthropoda) Geleedpôtige
Insectn (Insecta) Insecte
Beesteluuzn (Phthiraptera) Beesteluuze
Menscheluuzn (Pediculidae) Pediculus Hoofdluuze
Halfvleugelign (Hemiptera) Halfvleugelige
Schatseryers (Gerridae)
Kakkerlakachtign (Blattodea) Kakkerlakachtige
Kevers (Coleoptera) Kever
Bladkevers (Chrysomelidae) Leptinotarsa Coloradokever
Kortschildkevers (Staphylinidae) Ocypus Stienkenden kortschildkever Kortschildkever
Libelln (Ordonata) Libelle
Oorbeestn (Dermaptera) Oorbeeste
Forficulidae Forficula Geweune oorbeeste
Rechtvleugelign (Orthoptera) Rechtvleugelige
Sprienkoanders (Caelifera)
Schubvleuglign (Lepidoptera) Schubvleuglige
Vlienders (Rhopalocera) Vliender
Edelvlienders (Nymphalidae) Inachis Dagpauwoge Edelvliender
Mottn (Heterocera) Motte
Echte mottn (Tineidae)
Twêevleugelign (Diptera) Twêevleugelige
Muggn (Nematocera)
Vliesvleugelign (Hymenoptera) Vliesvleugelige
Bie-achtign (Apidae) Bombus
Miern (Formicidae)
Wespachtign (Vespoidea)
Wespn (Vespidae) Vespula Wespe (Vespula vulgaris)

Klasse: Kobbeachtign[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Infraorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Geleedpôtigen (Arthropoda) Geleedpôtige
Kobbeachtign (Arachnida) Kobbeachtige
Hooiwoagns (Opiliones) Hooiwoagn
Echte hooiwoagns (Phalangiidae) Phalangium Geweunn hooiwoagn
Kobbn (Araneae) Kobbe
Trechterkobbn (Agelenidae) Tegenaria Huuskobbe

Klasse: Oggere kreeftn[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Infraorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Geleedpôtigen (Arthropoda) Geleedpôtige
Kreeftachtigen (Crustacea) Kreeftachtige
Oggere kreeftn (Malacostraca)
Tienpôtigen (Decapoda)
Geirnoars (Caridea)
Zandgeirnoars (Crangonidae) Crangon Nôordzêegeirnoare Gernoare
Krabbn (Brachyura)
Aethridae Krabbe
Belliidae
Zwemkrabbn (Portunidae) Carcinus Stêenkrabbe
Kriftn (Astacidea) Krifte
Pissebedachtign (Isopoda)
Pissebeddn (Porcellionidae) Porcellio Pissebedde

Stamme: Netelbêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Schyfkwalln[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Netelbêestn (Cnidaria) Netelbêeste
Schyfkwalln (Scyphozoa) Schyfkwalle

Stamme: Rebbekwalln[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Tentaculata[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Rebbekwalln (Ctenophora) Rebbekwalle
Tentaculata
Cydippida
Pleurobrachiidae Pleurobrachia Knopgalle

Stamme: Riengwurms[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Clitellata[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Familie Geslacht Sôorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Riengwurms (Annelida) Riengwurme
Clitellata
Haplotaxida
Lumbricidae Lumbricus Wurme

Stamme: Stekkervelbêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Slangesterrn[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Familie Geslacht Sôorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Stekkervelbêestn (Echinodermata) Stekkervelbêeste
Slangesterrn (Ophiuroidea)

Klasse: Zêesterrn[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Familie Geslacht Sôorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Stekkervelbêestn (Echinodermata) Stekkervelbêeste
Zêesterrn (Asteroidea) Zêesterre
Forcipulatida
Asteriidae Asterias Geweune zêesterre

Stamme: Wêekbêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Koppôotign[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Familie Geslacht Sôorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Wêekbêestn (Mollusca) Wêekbêeste
Koppôotign (Cephalopoda) Intevis
Sepiida
Intespugers (Sepiidae) Sepia Geweunn intespuger Intespuger

Klasse: Slekkn[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Familie Geslacht Sôorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Wêekbêestn (Mollusca) Wêekbêeste
Slekkn (Gastropoda) Slekke
Caenogastropoda
Wenteltrappn (Epitoniidae) Epitonium Wenteltrap Zêeslekke
Landloungslekkn (Stylommatophora)
Naktslekkn (Arionidae) Arion Beuterslekke
Littorinimorpha
Kreukels (Littorinidae) Littorina Kreukel Zêeslekke
Neogastropoda
Wulloks (Buccinidae) Buccinum Wullok Zêeslekke

Klasse: Twêekleppign[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Klasse Orde Familie Geslacht Sôorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Wêekbêestn (Mollusca) Wêekbêeste
Twêekleppign (Bivalvia) Twêekleppige
Echte mussels (Mytilida)
Mytilidae Mytilus Geweune mussel