Taxonomie (biologie)

Van Wikipedia
Ga naar: Begunplekkn, zoeken

Taxonomie es de noame dan ze in de biologie geevn an de weetnschappelikke ordenienge van levende organismen. 't Word es ofkomstig van 't Grieks taxon (groep). Taxonomie verwyst nie ollene na d'indelienge zevve, moa ook na de methode da je gebruukt vo in te deeln.

Taxonomie van 't Ryk der Bêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

De Latynsche weetnschappelikke benoamienge stoat tusschn aksjes.

Afsproakn vo de SV categoriebenoamiengn:

  1. beestecategorieën osan in 't ienkelvoud, dus Lyster of tapuut (en gin Lysters en tapuutn)
  2. consequent zyn mè de meervoudsvorm: Visschn, Musschn (en gin Vissn, Mussn)

Stamme: Chordabêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Amfibieën[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Chordabêestn (Chordata) Chordabêeste
Amfibieën (Amphibia) Amfibie
Puutn en paddn (Anura) Puutachtige
Neobatrachia
Echte paddn (Bufonidae) Bufo Padde Echte padde
Echte puutn (Ranidae) Rana Brune puut Echte puut
Pelophylax
Smalbekpuutn (Microhylidae) Paedophryne Paedophryne amauensis Smalbekpuut
Salamanders (Caudata) Salamander
Salamandroidea
Echte salamanders (Salamandridae) Ichthyosaura Alpnwoatersalamander Echte salamander
Lissotriton Klêene woatersalamander, Vinpôotsalamander
Salamandra Viersalamander
Triturus Kamsalamander

Klasse: Veugels[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Chordabêestn (Chordata) Chordabêeste
Veugels (Aves) Veugel
Duuvachtign (Columbiformes) Duuvachtige
Duuvn (Columbidae) Columba Houtduve Duuve
Hoenderveugels (Galliformes) Hoenderveugel
Fazantachtign (Phasianidae) Coturnix Kwakkel Fazantachtige
Gallus Enne
Meleagris Kalkoen
Perdix Patryze
Phasianus Fazante
Kroanveugelachtign (Gruiformes) Kroanveugelachtige
Ralachtign (Rallidae) Fulica Koter Ralle
Gallinula Spierhoan
Pelikoanachtign (Pelecaniformes) Pelikoanachtige
Reigers (Ardeidae) Ardea Blauwn reiger Reiger
Pinguins (Sphenisciformes) Pinguin
Pinguins (Spheniscidae)
Poapegoais (Psittaciformes) Poapegoai
Scharreloarveugels (Coraciiformes)
Ysveugels (Alcedinidae) Alcedo Ysveugel Ysveugel
Stekveugels (Accipitriformes en Falconiformes) Rôofveugel
Valkachtign (Falconidae) Falco Toornvalke Valkachtige
Hoavikachtign (Accipitridae) Accipiter Sperwer Hoavikachtige
Steltloperachtign (Charadriiformes) Steltloperachtige
Mêeuwn (Laridae) Chroicocephalus Kokmêeuwe Mêeuwe
Larus Zilvermêeuwe
Struusveugelachtign (Struthioniformes) Loopveugel
Struusveugels (Struthionidae) Struthio Struusveugel
Suliformes Suliformes
Butstekkers (Phalacrocoracidae) Phalacrocorax Butstekker Butstekker
Uuls (Strigiformes) Uul
Kerkuuls (Tytonidae) Tyto Kerkuul
Zangveugels (Passeriformes) Zangveugel
Hoagemusschn (Prunellidae) Prunella Hoagemussche Hoagemussche
Kroaiachtign (Corvidae) Corvus Zworte kroaie, Kauwe Kroaiachtige
Garrulus Vlamsche goai
Pica Ekster
Kwiksteirtn en piepers (Motacillidae) Motacilla Witte kwiksteirt Pieper of kwiksteirt
Lysters (Turdidae) Turdus Meirel Lyster
Mêezn (Paridae) Cyanistes Pimpelmêze Echte mêeze
Parus Koolmêze
Periparus Zworte mêze
Musschn (Passeridae) Passer Mussche Mussche
Steirtmêezn (Aegithalidae) Aegithalos Steirtmêze Steirtmêze
Vienkachtigen (Fringillidae) Carduelis Distelvienke Vienkachtige
Chloris Vlasvienke
Coccothraustes Appelvienke
Fringilla Vienke
Pyrrhula Bloedvienke
Spinus Tryntje
Vliegevangers (Muscicapidae) Erithacus Rôbost Vliegevanger
Wienterkeuniengs (Troglodytidae) Troglodytes Pietjekuntje Wienterkeunienk
Zwoaluuwn (Hirundinidae) Delichon Huuszwoaluwe Zwoaluwe

Klasse: Zoogbêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

-

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Chordabêestn (Chordata) Chordadier
Zoogbêestn (Mammalia) Zoogdier
Eevnoevigen (Artiodactyla) Eevnoevige
Bovidae Bos Runders Bovidae, Rundvee
Kemelachtigen (Camelidae) Lama Alpaca, Lama Kemelachtige, Lama
Zwyns (Suidae) Sus Zwyn Zwyn, Sus
Egels (Erinaceomorpha) Egel
Egels (Erinaceidae) Erinaceus Egel Egel, Erinaceus
Insecteneters (Soricomorpha) Insecteneter
Mols en desmann (Talpidae) Mols (Talpa) Mol Mol of desman, Mol
Knoagdier (Rodentia) Knoagdier
Muusachtigen (Muridae) Echte muuzn (Mus) Muus Muusachtige, Echte muuzn
Oaze-achtigen (Lagomorpha) Oaze-achtigen
Oazn en keuns (Leporidae) Oazn (Lepus) Oaze Oaze of keun, Oaze
Oazn en keuns (Leporidae) Keuns (Oryctolagus) Keun Oaze of keun, Keun
Primoatn (Primates) Primoat
Menschachtigen (Hominidae) Homo Mens Menschachtige, Mens
Vlêeseters (Carnivora) Vlêeseter
Katachtigen (Felidae) Klene kattn (Felis) Katte Katachtige, Klene katte
Marterachtigen (Mustelidae) Marters (Mustela) Wezel Marterachtige, Marter
Oundachtigen (Canidae) Vossn (Vulpes) Vos Oundachtige, Vos

Stamme: Geleedpôtigen[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Insectn[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Geleedpôtigen (Arthropoda) Geleedpôtige
Zespotigen (Hexapoda) Zespotige
Insectn (Insecta) Insecte
Gevleugelde Insectn (Pterygota) Gevleugelde insecte
Sprienkoanders en krekels (Orthoptera)
Sprienkoanders (Caelifera)
Veldprienkoanders (Acrididae)
Kevers (Coleoptera) Kever
Kortschildkevers (Staphylinidae) Ocypus Stienkenden kortschildkever Kortschildkevers
Schubvleuglign (Lepidoptera) Schubvleuglige
Vlienders (Rhopalocera) Vliender
Edelvlienders (Nymphalidae) Inachis Dagpauwoge Edelvliender
Mottn (Heterocera) Motte
Echte mottn (Tineidae)

Klasse: Kobbeachtign[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Infraorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Geleedpôtigen (Arthropoda) Geleedpôtige
Kobbeachtign (Arachnida) Kobbeachtige
Kobbn (Araneae) Kobbe
Uuskobbe
Ooiwoagns (Opiliones) Ooiwoagn
Geweunn ooiwoagn

Klasse: Oggere kreeftn[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Infraorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Geleedpôtigen (Arthropoda) Geleedpôtige
Kreeftachtigen (Crustacea) Kreeftachtige
Oggere kreeftn (Malacostraca) Oggere kreefte
Tienpôtigen (Decapoda) Tienpôtige
Pleocyemata Pleocyemata
Brachyura Brachyura
Krabbe Krabbe
Pissebeddn (Isopoda) Pissebedde
Oniscidea Oniscidea
Pissebedde

Stamme: Netelbêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Schyfkwalln[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Netelbêestn (Cnidaria) Netelbêeste
Schyfkwalln (Scyphozoa) Schyfkwalle
Kwalle

Stamme: Rebbekwalln[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Tentaculata[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Rebbekwalln (Ctenophora) Rebbekwalle
Tentaculata
Cydippida
Pleurobrachiidae Pleurobrachia Knopgalle

Stamme: Riengwurms[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Clitellata[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Riengwurms (Annelida) Riengwurme
Clitellata Clitellata
Haplotaxida Haplotaxida
Lumbricidae Wurme Lumbricidae


Stamme: Stekkervelbêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Asteroidea[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Stekkervelbêestn (Echinodermata) Stekkervelbêeste
Zêesterrn (Asteroidea) Zêesterre
Zêesterre

Stamme: Wêekbêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Klasse: Twêekleppigen[bewerkn | brontekst bewerken]

Stamme Ounderstamme Klasse Ounderklasse Orde Ounderorde Familie Geslacht Sorte: typevoorbeeld Wiki-categorieën
Wêekbêeste (Mollusca) Wêekbêeste
Bivalvia (Twêekleppigen) Twêekleppige
Mytiloida Mytiloida
Mytilidae Mytilus Mussel Mytilidae