Dutsekop

Uit Wikipedia

Een dutsekop, totsekop of schedel (Latyn: cranium) is de structuur van bêendern van ’t ôofd by de mens of de kop by e bêeste. De schedel zorgt vo de structuur van ’t oanzichte en beschermt ’t ôofd teegn kwetseurn.

Een dutsekop bestoat uut twêe dêeln: de hersenschedel en de oanzichteschedel.

Een andere indelienge pakt et ounderste kaakbeen (splanchnocranium) als apart deel, en de bovenkake met de reste van de schedel als ander deel (neurocranium). In 't kort zyn 't de twee dêeln van de schedel daje uut mekoar kat oaln.

[bewerkn] Hersenschedel

De hersenschedel beschermt de hersens. De bodem wordt de schedelboasis genoemd en de reste ’t schedeldak. In en tusschn de bêendern van de schedelboasis zyn d’r goatn woa da ’t ruggemerg, de hersenzenuwen, en de bloedvoatn deureloopn. De bêendern van de hersenschedel zyn me mekoar verboundn deur noadn.

De bêendern by de mens zyn:

• ’t vôorôofdsbêen (os frontale)
• twêe wandbêendern (os parietale)
• ’t achterôofdsbêen (os occipitale), me ’t achteroofdsgat; d’r neffest liggn de twêe achterôofdsknobbels, die de schedel verbindn me de boovnste wervel, de atlas
• twêe sloapbêendern (os temporale); een dêel d’rvan is ’t rotsbêen (os petrosum) da styf ard is en woarin da ’t gehoororgoan ligt. De ounderkoake is verboundn me ’t sloapbêen
• ’t zeefbêen (os ethmoides) en ‘t wiggebêen (os sphenoides) liggn in de schedelboasis. ’t Zeefbêen et z’n noame te dankn an e grôot dêel klêne gatjes woa da de reukzenuwen deure loopn

[bewerkn] Oanzichteschedel

De oanzichteschedel is by de mens klêender of de hersenschedel. Je bestoat surtout uut de koakn en de bêendern van de neuze en vormt een dêel van de oogkassn. De bêendern zyn:

• de boovnkoake (maxilla)
• de ounderkoake (mandibula)
• twêe jukbêendern (os zygomaticum), verboundn me boovnkoakn en sloapbêendern
• twêe troanbêentjes (os lacrimale)
• twêe neusbêentjes (os nasale)
• twêe veremeltebêendern (os palatine)
• ’t ploegschoarbêen (vomer) vormt ‘t neustusschnschot tegoare me ’t zeefbêen

[bewerkn] Symboliek

E dutsekop is ouk e sterk symbool. Mêestol duudt et op gevoar of op de dôod. Vôorbeeldn:

• de dutsekop da je ziet op de plakkers van elektrieke cabienn die ounder oogspannieng stoan;
• de wittn dutsekop op zworte piratevlaggn. An ze 'n dien omoge dein, betêeknt dadde: gin gevangnn moakn, iederêen moet d'ran;
• de dutsekop van de SS-Totenkopfverbande, êen van de 3 groupn van de Schutzstaffel, e paramilitaire organisoasje binn de nazi-party.