Ampère
D' ampère (symbool: A) is de SI-basisêenheid van elektrieke stroom, genoemd noa de Fransche wiskundign en nateurkundign André-Marie Ampère (1775-1836), die t'hope met den Deensche nateurkundign Hans Christian Ørsted anziën wordt lyk de voader van 't elektromagnetisme.
Definiesje van ampère
[bewerkn | brontekst bewerken]Toet 2019
[bewerkn | brontekst bewerken]De definiesje van ampère was:
En ampère is de constante stroomsterkte die, os ze lopt deur twêe parallelle geleiders van oeneindige lengte en met e verwoarloosboare diameter, ip 1 meter van mekoar geplatst in vacuüm, e lorentzkracht tusschn die geleiders produceert van 2 × 10−7 newton per meter lengte. (Lorenzkracht is de kracht van en elektromagnetisch veld ip e beweegnde loadienge).
Vanof 20 meie 2019
[bewerkn | brontekst bewerken]D' herdefiniërienge van d' ampère is gebaseerd ip d' exacte vastleggienge van d' elementaire loadienge . Angeziën bluuft dat e stroomsterkte van 1 A, e stroom betêeknt van 1 coulomb per seconde:
- 1 A = 1 C / s,
wordt volgens d' herdefiniesje van de basisêenheedn, en elektrieke stroom mè sterkte 1 A verôorzakt deur
elementaire loadiengn per seconde.
Elektrieke loadienge
[bewerkn | brontekst bewerken]Den êenheid van elektrieke loadienge, de coulomb, is gedefinieerd ip basis van d' ampère: 1 coulomb is d' hoeveelheid loadienge die overêenkomt met e stroom van 1 ampère gedeurnde 1 seconde, oftewel 1 coulomb is gelykig an 1 ampèreseconde:
- 1 C = 1 A · 1 s = 1 As