Base

Van Wikipedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

E base of loog is e stoffe die reageert ip e zeur. De moate woarin dat e stoffe basisch is, wordt angegeevn met de pH-weirde: 7 is neutroal, hogere weirdn zyn basisch, weirdn leger of 7 zyn zeur.

Traditioneel wordt lakmoespapier gebruykt vo te testn of e stoffe basisch is of zeur: by e base kleurt 't papier blauw, by e zeur rood. E modernere en betere maniere is met e pH-meter.

In de chemie zyn der drie veelgebruykte definiesjes van 't woord base, noamelyk Arrhenius-base, Brønsted-base en Lewis-base.

  • Arrhenius-base: E base volgns Arrhenius is e molecule die in woater (H2O) anleidynge gift toet 't vormn van e hydroxide- (OH). De molecule kan ook zelve e hydroxide-ion bevatn, moa da moe nie. Twèe voorbeeldn van Arrhenius-basen zyn natriumhydroxide (NaOH) en ammoniak (NH3):
  • Brønsted-base: E base volgns Brønsted en Lowry is e molecule of negatief geloaden ion die woaterstofioonn (H+) kan ipneemn. Die twèe chemici kwoamn in 1923 tegelykertyd, moar oenofhankelyk van mekoar met die definiesje. Iedere Arrhenius-base is ook e Brønsted-base, moa da geldt nie ommegekeerd. Volgns Arrhenius moet de molecule noamelyk ipgelost wordn in woater. Dat is volgns de definiesje van Brønsted en Lowry nie noodzoakelyk.
  • Lewis-base: E base volgns Lewis is e molecule met een vry elektroonnpoar (:). 't Elektroonnpoar kan met e zeur gedeeld wordn, byvoorbeeld in de reacsje tusschn boortrifluoride en ammoniak:
. Al de Brønsted-basen zyn ook Lewis-basen, moa 't omgekeerde geldt nie assan.

Voorbeeldn van basen[bewerkn | brontekst bewerken]

  • natriumhydroxide (NaOH) ('n iplossynge van natriumhydroxide in woater wordt natronloog genoemd)
  • kaliumhydroxide (KOH) ('n iplossynge van kaliumhydroxide in woater wordt kaliloog genoemd)
  • bariumhydroxide (Ba(OH)2) ('n iplossynge van bariumhydroxide in woater wordt barietwoater genoemd)
  • calciumhydroxide (Ca(OH)2) ('n iplossynge van calciumhydroxide in woater wordt kalkwoater genoemd)
  • ammoniak (NH3)
  • natriumcarbonoat Na2CO3
  • ureum
  • guanidinium
  • oxiedn, lyk koper(II)oxide
  • hexametyleentetramine oftewel hexamine