Naar inhoud springen

Gebruker:Patrick~vlswiki/Zandbak

Van Wikipedia

Sterke werkwordn

[bewerkn | brontekst bewerken]

De 7 klassen

[bewerkn | brontekst bewerken]

In de toalkunde[1] en nog ne kee de toalkunde[1] deeln ze de sterke werkwordn in in zeevn versjkillende klassen. Die indelienge es hebaseerd up de oorsproenkelike verbuhiengn van sterke werkwordn int Oedhermoans, en me hebruken ze wider ier ook om olle meuhelike verbuhiengn int West-Vlams up te somn.

Wuk da d'r uus direct upvolt, es da int West-Vlams bikan iedere klasse es uuthespletst omdat d'r versjkillende verbuhiengn (patroon èèk z'ier henoemd) in voorkomn.

KlassePatroon (1) Werkwoorden
Klasse 1ie-ee-ee-ee bietn (bijten), stiehn (stijgen), hriepn (grijpen), kiekn (kijken), riejn (rijden), sjkien (schijnen), zwiehn (zwijgen)
uu-ee-ee-ee bluuvn (blijven)
Klasse 2aie-oo-oo-oo bie(j)n (bieden), hietn (gieten), kiezn (kiezen), riekn (ruiken), sjkietn (schieten), vliehn (vliegen), vriezn/vros/vroorn/hevrozzn (vriezen)
Klasse 2buu-oo-oo-oo buuhn (buigen), kruupn (kruipen), ontluukn (ontluiken), snuuvn (snuiven), stuupn (stuipen), stuuvn (stuiven), zuuhn (zuigen)
Klasse 3aie-oe-oe-oe drienkn (drinken), klienkn (klinken), sjkienkn (schenken), spriengn (springen), ziengn (zingen)
i-oe-oe-oe bin (binden), vin (vinden)
e-o-o-o berstn (barsten), krempn (krimpen), terdn (treden), trekn (trekken)
i-o-o-o vihtn (vechten)
u-o-o-u behun/behoste/behostn/behun (beginnen)
Klasse 3be-ie-ie-o elpn (helpen), werpn (werpen)
Klasse 4ee-a-oa-oo breekn (breken), neemn (nemen), steeln (stelen)
o-a-oa-o komn/kwam/kwoamn/hekomn (komen)
Klasse 5aee-a-oa-ee heevn (geven), eetn (eten), geneezn (genezen), meetn (meten)
Klasse 5bie-a-oa-ie zien/zah/zoahn/hezien (zien)
Klasse 6oa-oe-oe-oa hroavn (graven), stoan/stoend/stoendn/hestoan (staan), voarn
oa-oe-oe-ee droahn (dragen), sloan/sloeh/sloehn/hesleehn (slaan)
Klasse 7oa-ie-ie-oa bloazn (blazen), hoan/hienk/hiengn/hehoan (gaan), loatn (laten), sloapn (slapen), voaln (vallen)
oo-ie-ie-oo loopn (loopn)
oe-ie-ie-oe oedn/ield/hieldn/hehoedn (houden), roepn (roepn)
a-ie-ie-a angn/ienk/iengn/hehangn (hangen), vangn/vienk/vienkn/hevangn (vangen)


(1) Het patroon toont de klankwijzigingen die optreden tussen infinitief - 3e p.ev. v.t. - 1e p.mv. v.t. - voltooid deelwoord.

  • Voorbeeld voor 'heevn' (geven) : heevn - haf - hoavn - heheevn --> patroon = ee-a-oa-ee.

Probleemhevoln

  • briengn/broht/brohtn/gebroht (brengen)
  • werkn/vroht/vrohtn/gevrohtn (werken)
  • zwèèrn/zwoer/zwoern/gezwoorn (zweren)
  • beweehn/bewooh/bewoohn/bewoohn (bewegen)
  • steekn/stak/stoakn/gestookn (steken)
  • lihhn/lah/loahn/heleehn (liggen)
  • zittn/zat/zoatn/hezeetn (zitten)
  • worden/wierd/wierdn/? (bestoa eihentlik nie echt int West-Vloms), moa kpeinze klasse 3b
  • weun/wunde/hewund (wonen): sterk of zwak?

Overzicht werkwordhroepn

[bewerkn | brontekst bewerken]
  • hroep 1: bietn (bijten), bluuvn (blijven), hriepn (grijpen), kiekn (kijken), riejn (rijden), zwiehn (zwijgen)
  • hroep 2a: biejn (bieden), hietn (gieten), kiezn (kiezen), riekn (ruiken), vliehn (vliegen)
  • hroep 2b: fluutn (fluiten), kruupn (kruipen), sluupn (sluipen), snuutn (snuiten), zuuhn (zuigen)
  • hroep 3a: drienkn (drinken), klienkn (klinken), spriengn (springen), ziengn (zingen), zienkn (zinken)
  • hroep 3b: behun/behoste/behost (beginnen/begon/begonnen), elpn (helpen), krempn (krimpen), vin (vinden)
  • hroep 4: breekn (breken), neemn (nemen), spreekn (spreken), steekn (steken), steeln (stelen)
  • hroep 5: eetn (eten), heevn (geven), leezn (lezen), verheetn (vergeten)
  • hroep 6: hoan (gaan), sloan (slaan), stoan (staan), zien (zien)
  • hroep 7: bloazn (blazen), loatn (laten), loopn (lopen), roepn (roepen), sloapn (slapen), voln (vallen)


Uudihen tied

[bewerkn | brontekst bewerken]
Hroep 1Hroep 2a Hroep 2bHroep 3a Hroep 3bHroep 4 Hroep 5Hroep 6 Hroep 7
bluuvn (blijven)kiezn (kiezen) zuuhn (zuigen)ziengn (zingen) elpn (helpen)neemn (nemen) heevn (geven)sloan (slaan) loatn (laten)
ikbluvekiezezuheziengeelpenemehevesloaloate
hibluuftkiestzuuhtzienktelptnim(t)hif(t)sloatlat
je/zi/'tbluuftkiestzuuhtzienktelptnim(t)hif(t)sloatlat
widerbluuvnkiezezuuhnziengnelpnneemnheevnsloanloatn
hiderbluuftkiestzuuhtzienktelptneemtheeftsloatloat
ziderbluuvnkiezezuuhnziengnelpnneemnheevnsloanloatn



Verleen tied

[bewerkn | brontekst bewerken]
Hroep 1Hroep 2a Hroep 2bHroep 3a Hroep 3bHroep 4 Hroep 5Hroep 6 Hroep 7
bluuvn (blijven)kiezn (kiezen) zuuhn (zuigen)ziengn (zingen) elpn (helpen)neemn (nemen) heevn (geven)sloan (slaan) loatn (laten)
ikblevekozezohezoengeielpenoamehoavesloeheliete
hibleefkooszoohzoenkielpnamhafsloehliet
je/zi/'tbleefkooszoohzoenkielpnamhafsloehliet
widerbleevnkooznzoohnzoengnielpnnoamnhoavnsloehnlietn
hiderbleeftkoostzoohtzoenktielptnoamthoaftsloehtliet
ziderbleevnkooznzoohnzoengnielpnnoamnhoavnsloehnlietn
deelwordhebleevnhekooznhezoohnhezoengnheholpnhenoomnheheevnhesleehnheloatn


  1. 1 2 dat es de leer van de toaln en de dialect'n