Naar inhoud springen

Madagaskar

Van Wikipedia
(deureverweezn van Madagascar)

  Republiek Madagaskar
Repoblikan'i Madagasikara (Malagasi)
République de Madagascar (Frans)

Liggienge van Madagaskar
Officiële toale Malagasi, Frans
Hoofdstad Antananarivo
Stoatsvorm Republiek
Stoatshoofd Andry Rajoelina
Êerste minister Christian Ntsay
Ippervlak 587.041 km²
Inweuners

Bevolkiengsdichtheid

26.262.313 (2018)
35,2 inw./km²
Munte Ariary (MGA)
Tydzone UTC+3
Landcode MG, MDG
Telefongcode (+) 261
Internet-TLD .mg
Nationale fêestdag 26 juni

Madagaskar, officieel de Republiek Madagaskar is 'n eylandstoat in den Indischn Oceoan, à peu près 400 km van de kust van Oost-Afrika, gescheid deur de Stroate van Mozambique. Den hoofdstad is Antananarivo. Andere groote steedn zyn Toamasina, Antsirabe, Mahajanga en Fianarantsoa.

Koarte van Madagaskar

Geschiedenisse

[bewerkn | brontekst bewerken]

Archeoloogn schattn dan d' eeste kolonistn ip Madagaskar arriveerdn in de periode tusschn 350 v.Chr en 550 a.Chr. Ze kwoamn toe mè kano's van de Soenda-eylandn (Maleysischn archipel) in Zuudoost-Azië.

In 1817 wierd deur 't inheems Merina-volk 't Keunienkryk Imerina gevestigd in 't Centroal Hoogland. In de loop van tyd wist da keunienkryk groote deeln van 't eyland te verovern.

In 1897 wierd 't keunienkryk Madagaskar deur Fransche troepn veroverd en ingelyfd by Vrankryk lyk de kolonie Frans-Madagaskar.

In 1960 kreeg 't land zyn oenofhankelykheyd van Vrankryk. Eeste president was Philibert Tsiranana.

Den ofstand van 't noordn noa 't zuudn is 1.580 km en van 't oostn noa 't westn 579 km. 't Hoogste punt is de Maromokotro, 2.876 meter hoge.

In 't middn van 't eyland ligt 't vulkoanisch gebied Ankaratra. An de westkust ligt e vlakke moerassige kustvlakte. De grotste riviern zyn de Manambdo en de Tsiribihina. Den oost- en noordwestkust èn e tropisch klimoat, de centroale hoogvlakte e gemoatigd klimoat, 't zuudn is styf droge. An den oostkust ist er hoast heel 't joar deure reegn. De bergtoppn zyn met ys bedekt.

Plantn en beestn

[bewerkn | brontekst bewerken]

Madagaskar è soortn plantn en beestn die uniek zyn en die under oenofhankelyk oentwikkeld èn van 't vasteland van Afrika. De bekendste beestn zyn de maki's, e gevarieerde groep halfoapn die alleene moa voornkommn ip 't eyland.

Andere bekende beestn die alleene moa leevn ip Madagaskar zyn de daggekko's, e geslacht van felgekleurde hoagedissn, de komeetvlinder, de steltralln, de tenreks en de fossa of fretkatte, de grotste roofbeeste van 't eyland. Ook leevn der vele soortn kameleongs.

De nationale boomn van Madagaskar zyn de baobab en de reyzigersboom. E bekende boom van Madagaskar die weireldwyd in de troopn wordt angeplant, is de flamboyant.

Ip Madagaskar leevn ook e deel unieke insectesoortn. Nie uniek, moa wel massoal anwezig is de rooie treksprienkoander die vor enorme sprienkoanderploagn zorgt.

De belangrykste bevolkiengsgroep zyn de Malagassiërs die van Zuudoost-Azië kommn. Ze vormn meer of 90 percent van de bevolkienge van Madagaskar en ze zyn deurgoans oenderverdeeld in 18 etnische subroepn. De genetische soamnstellienge van de gemiddelde Malagassiër vormt e mix van Zuudoost-Aziatische en Oost-Afrikoansche kenmerkn.

De Malagassische toale of Malagasi is van Malayo-Polynesischn oorsproeng en wordt over heel 't eyland gesprooken. De vele dialectn van Madagaskar, die over 't algemeen oender mekoar verstoanboar zyn, valln oender één van de twèe subgroepn: Oost-Malagasi, gesprookn langst d' oostelyke busschn en hooglandn, woaroender 't Merina-dialect van Antananarivo, en West-Malagasi, gesprookn langst de westelyke kustvlaktes. Frans kwam d' officiële toale binst de koloniale periode, in den tyd da Madagaskar oender 't gezag van Vrankryk kwam. Frans wordt nu surtout gesprookn lyk twèede toale oender de geschoolde bevolkienge en wordt gebruukt vor internationale communicoasje.

Wikimedia Commons
{{{ofb_links}}} Landn in Afrika {{{ofb_rechts}}} {{{ofb_groot}}}

AlgereyeAngolaBeninBotswanaBurkina FasoBurundiCentraal-Afrikoansche RepubliekComoornCongo-BrazzavilleCongo-KinshasaDjiboutiEgypteEquatorioal-GuineaEritreaEswatiniEthiopiëGabonGambiaGhanaGuineeGuinee-BissauIvôorkustKameroenKeniaKoapverdiëLesothoLiberiëLibiëMadagaskarMalawiMaliMarokkoMauritaniëMauritiusMozambiqueNamibiëNigerNigeriaOegandaRwandaSao Tomé en PrincipeSenegalSeychellnSierra LeoneSoedanSomaliëTanzaniaTogoTsjadTunesiëZambiaZimbabweZuud-AfrikaZuud-Soedan

Frans overzees departement: MayotteRéunion

Andere gebiedn: Sint-Helena, Ascension en Tristan da CunhaWestelikke Sahara