Erembalds

De Erembalds (of Erembouts) woarn e machtign clan uut de 11ste en 12ste eeuwe. Ip 2 moarte 1127 en ze Karel den Goein, groaf van Vloandern, vermôord in de Sint-Donaaskerke van Brugge ip de Burg.

Ze zyn genoemd no voader Erembald van Veurne (†1089), die burggroave van Brugge was van ca.1067-1089.

Vôorgeschiedenisse

De familie was ofkomstig van Saksische stammn die under an kommn vestign an de zêekustn in ’t groafschap Guînes, Ardres, Alveringem, Veurne, de bussen van Tourhout en de streke van ’t loatere Brugse Vrye. ’t Woarn boern, visschers, marchangs en soldoatn, en ze woarn geboundn an de groavn.

In den tyd da Boudewyn V van Rysel (1035-1067) groave van Vloandern was, was Boldran de burggroave van Brugge. Je was getrouwd met Dedda of Duva, die e reloatie aad met Erembald van Veurne, de woapnknecht van eur vint. Z’a beloofd van met em te trouwn en em burggroave te moakn ot eur vint zou dôod goan. Erembald zocht nu nor e maniere vor em te vermôordn zounder dat er etwien ’t gezien aad. In de joarn 1060 is ‘t gelukt. Binst dan z’an ’t voarn woarn ip de Schelde duwde Erembald Boldran in ’t woater en deur z’n zwoare woapnuutrustienge kwamt ‘n nie mi boovn.

Kort d’r achter trouwde Erembald mi Dedda. Z’a nog gin jounges en met ’t geld van Boldran kocht Erembald de rechtn ip ’t burggroafschap.

De Erembaldclan

Met Dedda krêeg Erembald vier zeuns en ’n dochter. De zeuns woarn:

• Robert (jounges: Walter, Albert, Robert)
• Lambert Nappin (jounges: Bordsiard, Robert, Walter)
• Disdir Haket (1100-1133) was burggroave van Brugge van 1115 tout 1127 en van 1130 tout 1133. (z’n dochter was getrouwd mè Walter Crommelin van Lissewege]. Gervaas van Praet, koamerlink van Karel den Goein, kreeg ’t burggroafschap van 1127 tout 1130.
• Bertulf was prôost en kanselier
• Wulfric Cnop

De macht van de Erembalds

In dien tyd bloeide de commerce in Vloandern en deur die rykdom was ter e nieuwe klasse van geldoadel gekommn, die ’n vryer statuut krêegn: ministerieeln. Ze kostn ip die maniere goed under ofkomste wegsteekn.

De Erembalds aan Robrecht den Fries gesteund by z’n gevecht vo groave van Vloandern te wordn. Achter z’n overwinnienge kostn z’under vanuut under klasse tout e ryke, machtige clan ipwerkn.

In 1089 wierd Bertulf, êen van de zeuns van Erembald van Veurne, angesteld ols prôost van de Sint-Donaaskerke in Brugge. Drie joar loater makteg't ie dêel uut van ‘t doageliks bestier. Je versterkte z’n macht mi succes deurdat 'n vele te zeggn krêeg over de kanselarye van Brugge, de groafelikke domeinn en ‘t kapittel van de Sint-Donaaskerke en je zette z’n familie ip de machtigste posities van ‘t Groafschap Vloandern. Bertulf a zelve gin jounges, mo deur z’n macht en rykdom kost ‘n de dochters van z’n broers loatn trouwn in oadelikke families, wa da nie gebrukelik was in dien tyd. De regel was trouwn binn d’eign stand.

'n Andere machtige familie in Brugge woarn de Van der Straetens. Tancmar Van der Straeten was den aalmoezenier van Karel den Goein en vyand van de Erembalds. J’a zelve gin jounges mo j’a twi neevn g’adopteerd, Gilbert en Walter.

Karel den Goein aad e nieuwe ridderwet ingevoerd: Ridders woarn van nu vôort under oadelikkn titel kwyt achter e joar getrouwd gewist te zyn met ’n horige.

In 1126 doagde Richard van Raeske, de vint van êen van Bertulfs nichtn, achter e ruzje, Walter Van der Straeten uut vor e duel. Walter, die ridder was, refuseerde omdat ‘t beneedn z’n stand was nu dat Richard nie mi van oadel was achter e joar getrouwd te zyn mi Bertulfs nichte. Karel den Goein wildeg ol ’n ende ‘t machtsmisbruuk van de Erembalds vermindern en doarom gaft ‘n de ridder gelyk, achter dan d’r twoalf getuugn ounder ede verkloard aan da de nichte van Bertulf nie van oadelikke ofkomste was. Eur vint, die van niks wist ot ’n trouwde, was roazend en je begost overol ’t nieuws te verspreidn dan de Erembalds ofstammeliengn woarn van horigen. De Erembalds verweirdegen under mi geweld, mo doarip begost Karel under bezittiengn an te sloan.

Ze vernieldn nu ‘t uus van Tancmar Van der Straeten en vermôordn d’uusknechtn. O Karel dat ôorde riept ’n z’n roadsmann tegoare vor e straffe te bespreekn. D’r wierd ofgesprookn van ’t uus van Bordsiard, de zeune van Lambert Nappin, in brande te steekn. Achter dan ze ’t vonnis uutgevoerd aan kwoamn de Erembalds tegoare in de Prôosdye en doar wierd er beslist dan ze Karel gingn van kant moakn.

De môord ip Karel den Goein

Ip 2 moarte 1127 is Karel den Goein ’s nuchtnds no de Sint-Donaaskerke gegoan vo z’n doageliks gebed, tegoare met ênigte woapnknechtn, die vanachter in de kerke blêevn. Karel gink an ’t altoar zittn mi z’n gebeednboek. Ip da moment zyn de Erembalds binngekommn vor em te vermôordn. ’t Zou Bordsiard gewist zyn die em nere gestookn et. Ze vermôordegen ôok de woapnknechtn en nog andere anangers van de groaf. Vloandern gerakte in e serieuze crisis omda Karel den Goein gin ipvolger aad, mor in ’t begun dost er niemand reageern uut schrik van de Erembalds.

De gevolgn

Ip 7 moarte 1127 kwamt er reactie. Gervaas Van Praet viel mi z’n lêenmann de vestigienge van Wilfried Cnop, êen van de Erembalds, in Raveschoot by Eeklo an. Van overol in ’t land kwoamn d’r gewoapnde mann meevechtn. Z’en ’t kasteel vernield, verschillige Erembalds gelyncht en under bezittiengn verdêeld. Wilfried Cnop zelve kost vluchtn en je trok in by z’n broere Bertulf in Brugge. Doarip vertrok Gervaas Van Praet ôok no Brugge. Ip 9 maarte lietn de Bruggeliengn em binn, tegoare mi z’n mann, langs de stadspôorte an ‘t Zand. Bertulf kost ountsnappn en vluchtte no ’t landgoed van z’n nichte ’s vint Alard van Woestn, by Yper. Willem van Lo, die burggroave van Yper gewordn was, kost em doa gevangn pakkn en je wierd terechtegesteld ip de markt van Brugge.

De keunink van Frankryk, Lodewyk VI, profiteerde van de crisis in Vloandern deur de Normandiër Willem Clito, ‘n achterklêenzeune van groaf Boudewyn V, te kiezn ols ipvolger. Den 23 moarte volgdegt ie Karel den Goein ip.

D’n twiddn april benoemdn ze Gervaes van Praet tout burggroave van Brugge, ols belonienge vo z’n couroage. De môord in 1060 ip burggroave Boldran, die e vôorouder van van Praet zou gewist zyn, wierd azo ôok goed gemakt.

Haket en z’n zeune Robert kostn vluchtn no ’t kastêel van z’n schôonzeune Walter Crommelin van Lissewege, woa dat ’n oundergedookn bleef tout da Diederik van den Elzas groaf van Vloandern wierd. In 1130 wierd ’n ounschuldig verkloard en were angesteld ols burggroave van Brugge.

Loater begostn de Erembalds van Ruddervoorde uut te wykn nor Ingeland, Schotland en Ierland, woa dan ze de noame Rutherfords (of Rutherfurds) krêegn.