West-Vlams/Detail/Veurn

Van Wikipedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Arroundissement Veurne[bewerkn | brontekst bewerken]

ArrVeurneLocatie.png

Dit is de detailpagina voor het Arroundissement Veurne. De globale tabel kan je hier vinden.

Gemeenten overlopen vanuit het N langs de kust naar Frankrijk toe. Eenmaal in De Panne landinwaarts via Veurne naar Alveringem, alwaar men naar Arroundissement Ieper kan.

Minschn[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalver(in)gem
Man ? vint vent ? vint vint
Vrouw (neutraal) wuf wuuf, vromens Wuf ? vrouwe/vomens/wuuf vrouwe vromens
Vrouw (echtgenote) vromens wuuf, vromens Vromens ? vrouwe vrouwe
Aantrekkelijke vrouw ? e snelle, keun e snel keun ? keun, kip, moksjche, snelle mokke
Wijf (pejoratief) ? wuuf Wuf ? wuuf wuuf
Jongentje ? pagadder, vintje Vintje kakkenest (jonste kind) vintje knechtjoeng
Meisje ? meesje meiske ? misje, meistje meesjoenk
Meisje (deugniet) ? deugniete deugeniete ? ? ?
Iemand ? etwien etwien ? e(n)twien etwien
Koortsblaar ? korstpuste ? ? korsepeuste, korstepuste korsepuuste
Rug ? rik rik ? rik rik
Duim ? ? e dumme duimeloot ? duume
Wijsvinger ? ? wiesvinger lekkepoot ? wiesvienger
Middenvinger ? ? ? lange rake ? middelvienger
Ringvinger ? ? ? korte knape ? rienkvienger
Pink ? ? ? kleen petitje ? pienk
Schouders ? schoeders schoeders ? sjchoeder shoers
Het snot ? ? 't snot ? snottekeise e snotneuse
Conversatie ? ? diskusje, conversoasje ? koetnansje ?
De praat ? 't geklap t geklap konten vertellement ?
Mens/mensen ? menschen Menschn ? mens/mensjchn ?
Een oude koning ? en oede keunienk ne oede keunink ? en oede keunienk ?
Onze zoon ? uze zeune me/nuze zuene ? uuze zeune nuze zeune
Mijn hart ? men erte men érte ? min erte mien erte
Het Vlaams ? 't vlams 't vlams ? t Vlams 't vlams
Het Spaans ? 't spoans 't spoans ? 't Spoans 't spoans
de Franse grens ? de fransche grenze de fransche grenze ? de (Fransjche) sjchreve ?
de Vlaamse taal ? 't vlams, de vlamsche toale t vlams ? de Vlamsjche toale, 't Vlams de vlamsje tale, 't vlams

Beestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
Garnalen géérnoars héérnoars ? ? ? hèèrnoars ?
Kikvors padde padde ? ? ? peut ?
Konijn Keuntje keun ? ? ? keun ?
Konijn (m) Keun keun ? keun ? keun ?
Konijn (v) keun keun? ? ? moere ?
Lieveheersbeestje piempampoene piempampoene ? piempajoen ? piempajoen ?
Spin Kobbe spinne? kobbe kobbe kobbe ?
Wesp werpe wespe? wespe fruitenier wespe ?
Worm wurme worme? tetting tetting tettieng ?
Geit gete ? gééte ? gjete ?
Paard peerd ? peard ? peird ?
Vogel veugel ? veugel ? veugel ?
Muis muze ? e mus ? muus ?
Hond/honden noend ? noend ? ond/oens ?
Mus/mussen musche ? musche ? musjche/musjchn ?
Vis/vissen vischn ? vische ? vis/visjchn ?
Aalscholver butstekker ? kormoraan ? ? ?
Afgeknotte gaper paardekul,zèèker ? peerdekul ? ? ?
Dikkop suukerpuntje,zôêtemoentje ? suukerpuntje, zoetemoentje ? ? ?
Grote pieterman kustòòr(e)nt ? maerlòòn ? ? ?
Heremietkreeft koekerlut ? liremietekrabe, krabekooker, iremietkreeft ? ? ?
Zeekat intesjchieter ? inktscyter ? ? ?

Fruut en groensels[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
Abrikozen ? ? ? appelkokken abrikozen ?
Bessen ? ? ? ? beiers ?
Biet ? bjete ? ? bjete ?
Erwt ? erreweetn ? erreweten erwete ?
Muscaat noot ? ? ? neute van schate, kruidnoot neute va schoate ?
Noot ? neut ? ? neute ?
Prei ? parret ? pret, porei parret ?
Schorseneren ? ? ? ? sjchorsneers ?
Sinaasappel ? ? ? ? appelsiene ?
Ui ? andjoen ? andzjoen ?
Witloof ? chicons ? prut, krotte, chichorei chicongs ?
Wortelen ? karrootn ? ? workels, wortels, karrootn ?

Kleers en soortn stofn[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
Breiwol wulle ? ? ? sjette schette
Diamant diamant ? ? ? diamant
(Rib)fluweel poane ? ? ? poane poane
Katoen (geven) katoene ? ? ? sjette geevn sjette geevn
Jas ? ? ? kazevekje (jasje) ? veste
Klompen ? ? ? Kloeffen ? kloefn
Muts mutse ? ? ? mutse mutse
Pantoffels (toe) sluffers ? ? ? sluffers savatn
Pantoffels (open) sletsen ? ? ? sletsn muultjes
Schoenen schoes ? ? ? sjchoen schoewen
Sokken ? ? ? voetelingskoesen ? zokk'n

Int uus en in nof[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
Deken ? ? sarze ? sarze sarze
Emmer ? ? seule ? seule seule
Huisje ? ? uzetje ? euzetje uzegie
Kruiwagen ? ? kortewoagn kortewoagn kortewoagn, pupegalle korrewaagn
Lucifer ? ? sulfer ? sulfer sulfer
Schommel ? ? schummel ? juutekako juutekako
Vaatdoek ? ? sjchutteldoek ? sjchutteldoek schutteldoek/slunse
Verf ? ? verve ? verve verve
Pop ? ? puppe ? puppe puppe

Eetn en drynk'n[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalver(in)gem
Bord (schotel) ? ? tallôre ? tellôre tallôre
Boterham ? ? stuutte ? steute stute
Fles ? ? flesjche ? flesjche flesjche
Peperkoek ? ? zoetekoeke Painanpience zoetekoeke zoetekoeke
Pint ? ? piente ? pinte piente
Tas (kopje) ? ? tasse ? tasse tasse
Tas (groot) ? ? tasse ? tasse komme
Vork ? ? forsjette ? fersjette fersette
Boter ? ? butter ? butter butter
Pap ? ? ? ? kerremelk ?

Nateure[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
Brug ? ? brugge ? brugge brugge
Buiten ? ? buutn ? beutn buutn
Gras ? ? ges ? ges gas
Groef, insnijding ? ? vôre ? veure veure
Modder ? ? slik ? sleek sliek
Paardenbloem ? ? pèrdebloeme ? beddepisse beddepisser
Idem (blad+wortel) ? ? ? ? -- ?
Regen ? ? reegn mollejoengen (regen dat het giet) reegn reegn
Schaduw ? ? sjchouwte ? sjchouwte schouwte
Spleet ? ? spleete ? herre splette
Stuk (land) ? ? stik ? stik stik
Toren ? ? toorn ? tôorn toorn
Zee ? ? zêejè ? zêe zêe
Zon ? ? zunne ? zunne zunne
Licht (van lamp) ? ? lucht ? lucht lucht
Vuur ? ? vier ? vier vier
Onkruid ? ? oenkrúd ? vernient vernient/vuulegiet
Muur ? ? meur ? meur meur
Stad ? ? stad ? stad stad
Plein/pleinen ? ? pling ? pling/plings pling/pling
Groentemarkt ? ? groenselmart ? groenselmart groenselmart

Cifers[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalver(in)gem
5 ? ? vúvve ? veuve vuuve
15 ? ? viftiene ? viftiene viftiene
50 ? ? fiftig ? viftig fiftig
1000 ? ? dúsd ? deusd duust

Kleurn[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
Geel ? ? geel ? geel ?
Paars ? ? purper ? poars, purper, moaf ?

Eigenschap'n[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
Dun ? ? ? ? dinne ?
Genoeg ? ? ? ? genoeg ?
Kwaad ? ? ? bollewaarde/dul kwoad, dul ?
Moedig ? ? ? ? stoet ?
Stout ? ? ? ? droef ?
Verdriet (hartepijn) ? ? ? ? verdriet, ertzjeer ?
Vies, vuil ? ? ? ? kezig, vuul ?
Weinig ? ? ? ? nie vele ?
Duur (€) ? ? ? ? diere ?
Blij ? ? ? ? blide, content ?
Zeuren ? ? ? kriepen ? ?
Ontevreden ? ? ? pruttelen ? ?
Gek ? ? ? taarteklaai ? ?

Tusschnvoegsels, voorzetsels[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
Halverwege ? ? oaverweege ? oafweg ?
Naast ? ? neffest ? nevest ?
Nochtans ? ? pertank ? pertank ?
Op ? ? up ? up ?
Ondertussen ? ? oendertusjchn ? ondertusjchn, binst ?
Overlangs, in de lengte ? ? van enstens ? van enstens ?
Verder ? ? verder ? vodder ?
Volgende (keer) ? ? noaste ki ? noaste ki ?
Ergens ? ? etwoasn ? etwoasn ?
Tussen ? ? tussjchn ? tussjchn ?
Nergens ? ? nowwerst ? nowwers ?
Meer ? ? méejêr ? mjeer ?

Werkword'n[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
Bidden ? ? ? ? leezn leezn
Goed functioneren ? ? ? ? marsjeern, foetern (=aanpakken) marsjeern
Groeien ? ? ? ? groejn groejn
Krabben (jeuk) ? ? ? ? sjcharteln
Legen ? ? ? ? iddeln ?
Luiden (klokken) ? ? ? ? luud'n ?
Luisteren ? ? ? ? ? leustern, ortn ?
Morsen (vb. water uit glas) ? ? ? ? sturtn ?
Naderen ? ? ? ? noazn ?
Pijnigen ? ? ? trikkelen ? zêer doen
Rijden ? ? ? ? riejn rie'n
Schuren ? ? ? ? sjcheurn ?
Ik ben ? ? ? ? 'k zie k zien
Uit de weg gaan ? ? ? ? hartn gertn
Ga uit de weg! ? ? ? ? harte kjee gert e kêe
Blijven ? ? ? ? bleuvn bluv'n
Vechten ? ? ? ? vichtn vicht'n
Wenen ? ? ? ? sjchreeuwn (volw.), blèètn (kind) ?
Brengen ? ? ? ? bryngn briengn
Gewerkt ? ? ? ? gewerkt gevrocht
Gezegd ? ? ? ? gezeid ?
Gebracht ? ? ? ? gebrocht ?

Kalender[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
Maandag ? ? moandag ? moandag ?
Dinsdag ? ? disendag ? dizndag ?
Woensdag ? ? woeschdag ? woensdag ?
Donderdag ? ? dunderdag ? dunderdag ?
Vrijdag ? ? vrydage ? vrydag ?
Zaterdag ? ? zoaterdage ? zoaterdag ?
Zondag ? ? zundage ? zundag ?
Allerheiligen ? ? allerheilign ? -- adrilliegen
Kerstmis ? ? Kestdag ? Kestdag ?
Pinksteren ? ? Siensjchen ? Siensjchn ?
15 augustus ? ? Oalf ogustus ? Oaf oest ?
OLH Hemelvaart ? ? ? ? Ons-éèr-emelvoart ?

Moatschappie[bewerkn | brontekst bewerken]

Nederlands Nieuwpôort Koksyde De Panne Oyenkerke Veurne Oalveringem
België ? ? ? ? Belgje ?
Frankrijk ? ? ? ? 't Fransjche ?
politie ? ? ? ? polisjche ?
provincie ? ? ? ? provinsjche ?
werkloosheid ? ? ? ? dop ?