Zwitserland

Van Wikipedia
Ga naar: Begunplekkn, zoeken
  Zwitsersche Confederoasje
Schweizerische Eidgenossenschaft
Confédération suisse
Confederazione Svizzera
Confederaziun svizra
Flag of Switzerland (Pantone).svg Coat of Arms of Switzerland (Pantone).svg
Europe location CHE.png
Liggienge in Europa
Officiële toale Duuts 64%,
Frans 19%,
Italioans 8%,
Reto-Romoans 1%
Hoofdstad Bern
Stoatsvorm Federoale republiek
Stoatshoofd President:
Eveline Widmer-Schlumpf
Êerste minister Vice-president:
Ueli Maurer
Ippervlak 41.284 km²
Inweuners

Bevolkiengsdichtheid

7.604.467 (2009)
184,2 inw./km²
Munte Zwitsersche frang (CHF)
Tydzone UTC+1
(zomertyd: UTC+2)
Landcode CH, CHE
Telefongcode (+41)
Internet-TLD .ch
Nationale fêestdag 1 ogustus

Zwitserland (Duuts: Die Schweiz, Frans: la Suisse, Italioans: la Svizzera, Reto-Romoans: Svizra, Latyn: Confoederatio Helvetica), officieel de Zwitsersche Boundsstoat of Zwitsersche Confederoasje is e land in 't middn van Europa met Duutsland in 't nôordn, Frankryk in 't westn, Italië in 't zuudn, Ôostnryk en Liechtnstein in 't ôostn.

Administratief gezien is 't e federoale republiek die bestoat uut 26 kantongs. Zwitserland hèt e geschiedenisse van neutraliteit: in 1815 is deur 't Congres van Weenn d'êeuwige neutraliteit van 't land deur d'Europeesche grôotmachtn erkend. 't Is gin lid van d'Europeesche Unie, moar economisch wel styf afhankelyk van de EU.

D'n hoofdstad (de facto) is Bern. Andere grôote steedn zyn Zürich, Genève, Bazel, Lausanne, Luzern en Lugano.

Koarte van Zwitserland

Bevolkienge[bewerkn | brontekst bewerken]

Zwitserland is gin noatiestoat. Der bestoat gin 'Zwitsersche etniciteit'. In plekke doarvan is Zwitserland e soamnlevienge van surtout vier inhêemsche etnische groepn: Zwitserduutschers (65%), Romandiërs (18%), Italioans-Zwitsers (10%) en Reto-Romoann (1%).

Toaln[bewerkn | brontekst bewerken]

De nationoale en officiële toaln van Zwitserland zyn:

  • Duuts, ols hoofdtoale geklapt deur 63,7% van de bevolkienge
  • Frans, 20,4%
  • Italioans, 6,5%
  • Reto-Romoans, 0,5%

9,0% van de bevolkienge in Zwitserland sprikt nog een andere êerste toale lyk Albanees, Servo-Kroatisch, Portugees, Spoans, Iengels, Turks, Tamil, Arabisch en Nederlands.

't Duuts dat deur de Duutstoalige Zwitsers gesprookn wordt is Zwitserduuts, dat ip vele puntn verschilt van 't Hoogduuts. 't Zwitsers Frans wykt in details ook of van 't officiëel Frans. 't Reto-Romoans wordt gesprookn in e dêel van 't kantong Graubünden.

Administratieve indêlienge[bewerkn | brontekst bewerken]

't Besteur van 't land is decentroal geregeld, mè vele autonomie vo de gemêentes en de kantongs. 't Land telt officieel 26 kantongs.

Wappen Aargau matt.svg AG Aargau Wappen Graubünden matt.svg GR Graubünden Wappen Solothurn matt.svg SO Solothurn
Wappen Appenzell Ausserrhoden matt.svg AR Appenzell Ausserrhoden Wappen Jura matt.svg JU Jura Wappen Thurgau matt.svg TG Thurgau
Wappen Appenzell Innerrhoden matt.svg AI Appenzell Innerrhoden Wappen Luzern matt.svg LU Luzern Wappen Tessin matt.svg TI Ticino (Duuts: Tessin)
Coat of arms of Kanton Basel-Landschaft.svg BL Basel-Landschaft Wappen Neuenburg matt.svg NE Neuchâtel Wappen Uri matt.svg UR Uri
Wappen Basel-Stadt matt.svg BS Bazel-Stad Wappen Nidwalden matt.svg NW Nidwalden Wappen Wallis matt.svg VS Wallis (Frans: Valais)
Wappen Bern matt.svg BE Bern Wappen Obwalden matt.svg OW Obwalden Wappen Waadt matt.svg VD Vaud
Wappen Freiburg matt.svg FR Fribourg (Duuts: Freiburg) Coat of arms of canton of St. Gallen.svg SG Sankt Gallen Wappen Zug matt.svg ZG Zug
Wappen Genf matt.svg GE Genève (Duuts: Genf) Wappen Schaffhausen matt.svg SH Schaffhausen Wappen Zürich matt.svg ZH Zürich
Wappen Glarus matt.svg GL Glarus Wappen des Kantons Schwyz.svg SZ Schwyz

Van al die kantongs zyn de mêeste Duutstoalig. Genève, Vaud, Neuchâtel en Jura zyn Franstoalig, Wallis, Fribourg en Bern zowel Frans- ols Duutstoalig, Ticino Italioanstoalig en Graubünden Duuts-, Italioans- en Retoromoanstoalig.

Ip 't lêegste administratief niveau stoat de gemêente, woarvan dan der circa 2500 in Zwitserland zyn.

Wikimedia Commons
{{{ofb_links}}} Landn in Europa {{{ofb_rechts}}} {{{ofb_groot}}}

AlbaniëAndorraArmeniëAzerbeidzjanBelgiëBosnië-HerzegovinaBulgareyeCyprusDenemarknDuutslandEstlandFinlandGeorgiëGrieknlandHollandHongareyeIerlandItoaliëKazachstanKosovoKroatiëLetlandLiechtnsteinLitouwnLuxemburgMacedoniëMaltaMoldaviëMonacoMontenegroNôorweegnOekraïneÔostnrykPoolnPortugalRoemeniëRuslandSan MarinoServiëSlovakeyeSloveniëSpanjeTsjechiëTurkeyeVaticoanstadVerênigd KeunienkrykVrankrykWit-RuslandYslandZweednZwitserland