Albrecht van Oostnryk

Van Wikipedia
Ga naar: Begunplekkn, zoeken
Albrecht van Oostnryk
1559-1621
Aartsertog Albrecht van Oostnryk deur Peter Paul Rubens
Co-soeverein van de Spoansche Nederlandn met aartsertoginne Isabella
Periode 1598 – 1621
Vôorganger Filips II
Ipvolger Filips IV
Landvoogd van de Spoansche Nederlandn
Periode 1596 – 1598
Vôorganger Pedro Henriquez de Acevedo
Ipvolger aartsertoginne Isabella
Voader Maximiliaan II
Moeder Maria van Spanje

Aartsertog Albrecht van Oostnryk VII (Wiener Neustadt, 15 november 1559 - Brussel, 13 juli 1621), was landvoogd van de Spoansche Nederlandn van 1596 tout 1598. Ot ’n in 1598 trouwde met aartsertoginne Isabella krêegn ze de Lêge Landn cadeau van eur voader Filips II.

Zyn leevn[bewerkn | brontekst bewerken]

Albrecht was de vuufde zeune van keizer Maximiliaan II en Maria van Spanje, dochter van Karel V en zuster van Filips II. Van zyn elf joar verblêeft ‘n an ‘t Spoans of, ounder toezicht van z’n nounkel Filips II. Filips wildeg' êest dat ’n an e kerkelikke carrière begost. In 1577, an z’n achttien joar, wierd ‘n kardinoal en je krêegt de Santa Croce in Gerusalemme ols titelkerke. Filips II aad em zo gauwe meugelik aartsbisschop van Toledo willn moakn, mo den aartsbisschop van dienst, Gaspar de Quiroga, leefdege vele langer of verwacht. Binst krêeg Albrecht ollene mo lêgere wydiengn. J’is noois bisschop of paster gewist, mo z’n clericoale jeugd beïnvloedege z’n maniere van leevn.

Achter d’annexoatie van Portugal, wierd Albrecht in 1583 den êestn ounderkeunink van 't keuninkryk en de gebiedn over zêe. Je was mee verantwoordelik vo d’organisoatie van de Spoanschn Armada in 1588 en in 1589 vocht ’n mee teegn den Iengelschn teegnanvol ip Lissabon. In 1593 riep Filips II em were no Madrid vor e politieke rolle.

Landvoogd van de Spoansche Nederlandn[bewerkn | brontekst bewerken]

In 1595, achter den dôod van z’n oudere broere Ernest, die landvoogd was van de Spoansche Nederlandn, wierd Albrecht angeduud vor em ip te volgn. J’arriveerde den elfstn februoari 1596 in Brussel. Z’n êeste prioriteit was van de Spoansche militaire positie in de Lêge Landn t’erstelln, want sedert 1590 an ze nog nie anders gedoan of verliezn teegn Olland, Iengeland en Frankryk. Je begost ol goed deur Calais en Ardres van de Fransche te verovern en Hulst van d’Ollanders. Mo z’n succes bleef nie deurn omda Spanje vo de derde ki bankroet was en Albrecht kost zyn troepn nie mi betoaln. In 1597 dêe Maurice van Nassau, Prins van Oranje d’êne veroverienge achter d’andere.

Albrecht en Isabella[bewerkn | brontekst bewerken]

Filips II zocht e vint vo z’n dochter Isabella. Je kôos Albrecht omdat ’n gin andere geschikte kandidoatn vound. Albrecht was e kozyn van Isabella en omdat ‘n kardinoal was most ‘n toestemmienge krygn van de paus. Filips II gaf under de Lêge Landn cadeau, mo de Noordelikke Nederlandn anveirdegen de Spoanschn keunink nie mi sedert 1581. Van 1598 tout 1621 regeerdn ze soeverein over de Spoansche Nederlandn, mo d’r woarn wel ênigste voorwoardn:

  • On ze gin jounges krêegn kêerdn de Nederlandn were no Spanje
  • eventuele jounges mochtn ollêne trouwn met de goekeurienge van de keunink van Spanje
  • eventuele dochters mochtn ollêne mo trouwn me Spoansche prinsn

Albrecht en Isabella woarn styf enthousiast ountvangn deur de bevolkienge van de Zudelikke Nederlandn en vestigdn under in ’t Paleis ip de Koudnberg in Brussel. Z’aan ook e verbluuf in Mariemont en in Tervuurn, woa dan ze geirn gingn goan joagn.

Ze woarn zot van kunst en under ofschilder was Peter Paul Rubens. Ze goavn ôok ipdrachtn an kunstschilders lik Frans Pourbus de Joungern, Otto van Veen, Jan Brueghel den Oudn en Denis van Alsloot.

In 1605 lietn ze de basiliek in Scherpneuvel bouwn deur architect Cobergher.

Dôod en ipvolgienge[bewerkn | brontekst bewerken]

Olgauwe begost iederêen in te zien dan ze noois gin jounges gingn krygn en in de winter van 1613-1614 krêeg Albrecht serieuze probleemn me z’n gezoundeid. In meie 1616 wierd er beslist da Filips III em zoudt ipvolgn. Mo Filips III stierf den êenendertigstn moarte 1621, nog vo dat Albrecht loater ‘t zelfste joar stierf. Dus gink d’ipvolgienge no z’n oudste zeune Filips IV.

Albrecht es begroavn gewist in de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedroale van Brussel in moarte 1622.[1]

Referesjn[bewerkn | brontekst bewerken]

  1. Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedroale (toestand website up november 2008).