Lotharius I

Van Wikipedia
Ga naar: Begunplekkn, zoeken
Lotharius I
795-855
Lotharius I
Armoiries Saint-Empire monocéphale.png
Keizer van et HRR
Periode 817-855
(tout 840 me Lodewyk den Vroomn
van 850 me Lodewyk II)
Vôorganger Lodewyk den Vroomn
Ipvolger Lodewyk II
Corona ferrea.png
Keunink van Italië
Periode 818-855
Vôorganger Bernard van Italië
Ipvolger Lodewyk II
Autograf, Karl den store, Nordisk familjebok.png
Keunink van Middn-Francië
Periode 843-855
Vôorganger Lodewyk den Vroomn
Ipvolger Lotharius II
(Keunink v. Lotharingn)
Karel van Provence (Keunink v. Bourgondië en Provence)
Armoiries Bavière.svg
Hertog van Beiern
Periode 814-817
Vôorganger Karel den Grootn
Ipvolger Lodewyk den Vroomn
Voader Lodewyk den Vroomn
Moeder Irmingard van Haspengouw
't Verdrag van Verdun
West-, Middn- en Ôost-Francië
Verdrag van Prüm
’t Verdrag van Verdun in 843 en ’t Verdrag van Meerssen in 870

Lotharius I (795 – Prüm, 29 september 855) was den oudste zeune van Lodewyk den Vroomn en zyn êeste vrouwe Irmingard van Haspengouw. In 817 wierd ’n deur z’n voader gekrôond tout keizer van et Hillig Rôoms Ryk.

Zyn leevn[bewerkn | brontekst bewerken]

Lotharius I is verzekers geboorn en ipgegroeid in Aquitanië.

In 817 wierd de Ordinatio Imperii (Ordenienge van ‘t Ryk) ipgesteld vo d’ipvolgienge van z'n voader Lodewyk den Vroomn te regeln. ’t Was e compromis tusschn ’t oud ipvolgiengssystèim, da zei da 't Frankisch Ryk gelykig most verdêeld wordn ounder ol de zeuns, en e maniere vo toch ‘t Karolingisch Ryk, da deur zyn voader Karel den Grôotn ipgebouwd was, tegoare t'houdn. Den oudste zeune zoudt ossan ’t keizerschap ervn, tegoare met ’t ippergezag over zyn eventuele broers, die ton ounderkeunink van e dêelstoat zoun zyn. Lotharius krêeg azo de keizerstitel met Italië en ’t ippergezag, Lodewyk den Duuts Beiern en Pepeyn Aquitanië.

Zyn regerienge[bewerkn | brontekst bewerken]

Denier van Lotarius I (840-855)

Van ’t noajoar 822 regeert ‘n over Italië en regelt ’n ook ‘t besteur van de Kerkelikke Stoat via de Constitutio Romana.

In 823 wierd ’n nog e ki tout keizer gekrôond in Rome deur paus Paschalis I.

De probleemn begostn achter da Lodewyk den Vroomn nog ’n achterkommertje krêeg me zyn twidde vrouwe Judith van Beiern: Karel (den Kletsn). Ounder eur druk krêeg Karel an zyn zes joar in 829 ook zyn keuninkryk, mo da woarn de belangrykste dêeln die beloofd woarn an Lotharius. Van ton wast er constant boel en wierd den ênen oorloge achter den andern gevoerd.

Verdrag van Verdun[bewerkn | brontekst bewerken]

Uuteindelik zyn z’overêen gekommn met et Verdrag van Verdun in 843. ’t Ryk wierd verdêeld in drie stikkn:

Omdan de drie nieuwe rykn nog gin noame an, wierdn ze regnum Hlotharii (ryk van Lotarius), regnum Caroli (of Karli) (ryk van Karel) en regnum Hludovici (ryk van Lodewyk) genoemd.

’t Middnryk van Lotharius[bewerkn | brontekst bewerken]

‘t Middnryk was e belangryk stik met de keizerlikke residentie in Aken. ‘t Was e lang gebied dat em uutstrekte van de Nôordzêe tout an de Middelandsche Zêe. ’t Bestound uut de Lêge Landn, met in 't westn de Schelde ols grenze (dus zounder ‘t Groafschap Vloandern), den Elzas, Bourgondië, Franche-Comté, Rhône-Alpes, Provence, ’t westelik dêel van Zwitserland, Nôord-Italië, de Duutsche gebiedn ten westn van de Reyn met Aken.

Olgauwe krêeg Lotharius probleemn met de Vikings, die Friesland binn vieln. Deur ol zyn oorloogn teegn zyn familie wast ’n styf verzwakt en in 841 wast ’n verplicht van ênigte groafschappn of te stoan an de Deensche Vikings Rorik en Harald.

In 849 wierd ’n ziek en begost ’n zyn ryk te verdêeln ounder zyn drie zeuns in Péronne. Zyn oudste zeune Lodewyk II wierd in 850 tout co-keizer gekrôond deur paus Leo IV. Zelve trok Lotarius I em were in e klôoster in Prüm ols monnik, woa dat ’n gestorvn en begroavn is. Ip 29 september wordt ’n nog ossan verêerd ols hillign.

Verdrag van Prüm[bewerkn | brontekst bewerken]

Verdêlienge ounder zyn drie zeuns in 855 by 't Verdrag van Prüm:

  • Lodewyk II, den oudstn, krêeg Nôord-Italië met de keizerskrône
  • Lotharius II krêeg et nôordelik dêel van ’t middnstik, da regnum Hlotharii genoemd wierd en loater in de 10e êeuwe Lotharingia. Da was ’t begun van de noame Lotharingn.
  • Karel van Provence krêeg et zudelik dêel van 't middnstik: Bourgondië en Provence met Arles

De drie zeuns van Lotharius I an gin wettige zeuns vor under ip te volgn.

  • Karel van Provence stierf in 863. Zyn bezittiengn wierdn verdêeld ounder zyn twi broers Lodewyk II en Lotharius II. Lodewyk krêeg Arles, Aix en Embrun en Lotharius ‘t bisdom van Lyon, Vienne en Grenoble.

Verdrag van Meerssen[bewerkn | brontekst bewerken]

  • Lotharius II stierf in 869.

In 870 wierdn, met ’t Verdrag van Meerssen, zyn gebiedn verdêeld ounder z’n nounkels Lodewyk den Duuts van Oost- en Karel den Kletsn van West-Francië.

  • Keizer Lodewyk II stierf in 875 en Karel den Kletsn liet em in Rome tout keizer van 't Hillig Rôoms Ryk krôonn.

Vrouwe en jounges[bewerkn | brontekst bewerken]

Lotharius I trouwde den 15stn november 821 in Diedenhofen met Irmingard van Tours, die in 849 ‘t vrouwnklôoster Erstein in den Elzas stichtte en in 851 stierf. Under jounges:

Carloman (853): ounwettig