Hendrik I de Veugeloare
Uit Wikipedia
| 876 - 936 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| hertog van Saksn | ||||||
|
||||||
| Keunink van Oost-Francië | ||||||
|
||||||
|
Hendrik I de Veugeloare (Duuts: Heinrich der Vogler of der Finkler, Latyn: Henricius Auceps), van ’t Saksisch huus Liudolfingn, (Membleebn (Saksn) 876 – Memleebn, 2 juli 936), was hertog van Saksn van 912 en keunink van Oost-Francië van 919 tout an zyn dôod.
Achter ’t uutstervn van de Karoliengers was de macht van ’t ôostelik stik van ’t Karolingisch Ryk in zyn handn gekommn.
Je was den êestn keunink van de dynastie van de Ottoonn van ‘t Hillig Rôoms Ryk van Duutsche keuniengn en keizers. Ip t’ende van zyn leevn woarn ol de Duutsche stammn verênigd in êen keuninkryk. Doadeure wordt Hendrik I anzien ols de stichter van ’t middelêeuws Duutsland, tout ton gekend ols Oost-Francië.
Inoud |
[bewerkn] Zyn jounk leevn
Hendrik I was de zeune van Otto I, hertog van Saksn en Hadwig van Babenberg. In 906 trouwdeg't ie me Hatheburg, dochter van Erwin, groaf van Merseburg. Hunder huwelik wierd oungeldig verkloard achter de geboorte van hunder zeune Thankmar.
In 909 trouwdeg't ie in Wallhausen me Mathilde van Ringelheim, bygenoamd d’Hillige, dochter van Diederik, groaf van Westfaaln. Ze stichtte verschillige religieuze instituutn o.a. d’abdye van Quedlinburg, woa dat Hendrik I begroavn is en loater hillig verkloard.
[bewerkn] Zyn jounges
Me zyn êeste vrouwe, e zeune:
- Thankmar († 938)
Me zyn twidde vrouwe, drie zeuns en twi dochters:
- Otto, keizer van ‘t Hillig Rôoms Ryk
- Hendrik I van Beiern, hertog van Beiern
- Bruno den Grootn, aartsbisschop van Keuln
- Gerberga van Saksn, getrouwd me Giselbert van Lotharingn en loater me Lodewyk IV van Frankryk
- Hadwig van Saksn, getrouwd met Hugo den Grootn van Frankryk en moeder van Hugo Capet, keunink van Frankryk en den êestn van ’t huus Capet (Capetiengers (987 - 1328))
[bewerkn] Zyn loater leevn
Achter den dôod van zyn voader in 912 volgdeg't ie hem ip ols hertog van Saksn.
Van 912 tout 915 vocht 'n teegn de Duutschn keunink Koenraad I, over Thüringn. Mo toch wierd ’n ip Koenraads sterfbedde angeduud vo zyn ipvolger te zyn.
In meie 919 wierd ‘n in Fritzlar deur edeln van Francië en Saksn tout keunink verkoozn. Deur de twi andere machtige hertogdommn, Zwaabn en Beiern, wierd ’n nie erkend ols keunink. Zynder verkoozn Arnulf, hertog van Beiern. Achter ênigte veldtochtn wierd den hertog van Zwaabn gedwoungn vor hem t’erkenn en Arnulf van Beiern gaf in 921 ip.
In 922 verjoegt ’n ôok Karel den Simpeln van Lotharingn, die in 911 deur de Lotharingsche edeln benoemd was tout keunink in de plekke van Koenraad I.
In ‘t joar 925 kost ’n ôok Holland, Kennemerland en Texel by z’n ryk voegn en doadeure wast ’n mêer ip zyn gemak an de westgrenzn en kost ’n hem beter concentreern ip de ôostgrenzn.
By z’n latste veldtocht in 934 vielt ‘n Denemarkn binn en je veroverde ‘t hertogdom Sleeswyk.
[bewerkn] Dôod en ipvolgienge
Den twiddn juli 936 stierft ’n in Memleben, êen van z’n favoriete plekkn, an e beroerte. Je wierd ipgevolgd deur zyn zeune Otto, die in 962 deur de paus tout keizer gekrôond wierd. Da was ’t officieel begun van ’t Duuts Hillig Rôoms Ryk.
Thankmar, de zeune van zyn êeste vrouwe, rebelleerde teegn zyn halfbroere Otto en j'is gestorvn in e veldtocht in 936.
Hendrik krêeg zyn bynoame de Veugeloare, omdat ’n ip veugeljacht zou gewist zyn ost ‘n ingelicht wierd over zyn keuninkschap. Die anekdote zou stammn uut de 12ste êeuwe.
