Busschn van d' ooglandn van Newfoundland

Van Wikipedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Dat artikel es geschreevn in 't Noordelik West-Vlams.

Liggienge van d' ekostreeke in Noord-Amerika.
Liggienge van boreoale busschn in de weirld.
Bergn Long Range in ‘t Nasjonoal Park Gros Morne in westlik Newfoundland, gezien vanof de Vyvre Western Brook.

De busschn van d' ooglandn van Newfoundland, geleegn in Kanada, zyn 'n ekostreeke uut d' ekozôone Nearctis vôgnst de Weirld Nateur-Stichtienge (WWF) [1]. D' ippervlakte van d' ekostreeke besloa 1 631 692 êktoarn [2][3]. Ze maakn dêel uut van 't bioom de boreoale busschn of de tajga.

Beschryvienge[bewerkn | brontekst bewerken]

De busschn van die streeke liggn mêesta tusschn 300 en 700 meetrs boovn de zêespêegle [4]. Ze zyn omriengd deur d' ekostreeke Boreoale busschn in ôostlik Kanada. De groend is gekenmerkt deur rechte, ruuwe Palaeozoiesche en Prekambriesche rotsn, in 't algemêen oenbegruujd of mê spleetn [1].

Kliemoat[bewerkn | brontekst bewerken]

De wientrs zyn koed en dr is veele snêew, en de zoomrs zyn fris. De streeke oentvangt joarliksch gemiddeld tusschn 1 000 en 1 400 millimeetrs neerslag [1].

Gemiddelde joarliksche temprateure: 4 °C; Spreidienge van de gemiddelde zoomre temprateure: 11,5 °C toe 12 °C; Spreidienge van de gemiddelde wientre temprateure: -3,5 °C to -4 °C.

Type Êeneedn Jan Feb Mar Apr Meie Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec Tyd woarneemiengn
Min Temp 10.2 7.8 14.9 26.4 34.7 43.6 51.7 51.6 44.9 35.8 27.2 18.3 1991–2009
Gem Temp 17.1 15.4 22.4 33.8 43.4 52.9 60.3 59.7 51.9 41.6 32.4 23.3 1974–2009
Max Temp 24.9 24.1 30.9 40.9 52.4 62.6 69.7 69 60.8 48.8 38.8 30.5 1994–2009
Vorst Doagn 31 28.2 31 30 28.3 14.9 1.7 3.4 11 27.9 30 31 1901–2009
Nat Doagn 24.2 17.5 15.2 12.5 13.9 13.8 13.8 13.9 17.5 19 20.4 23.7 1901–2009
Neerslag in 5.3 3.6 3.3 2.7 2.9 3.6 3.8 4.1 4.2 4.9 5 5 1901–2009

[5].

Plantn en bêestn[bewerkn | brontekst bewerken]

Snêewschoe-oaze in de zoomre.
Snêewschoe-oaze in de wientre.

De streeke bevat boreoale busschn mê dwergvormn van zwarte sparre (Picea mariana) en boalsm-denne (Abies balsamea), dwerg-kalmia (Kalmia polifolia), en verschillnde sôortn mossn. Verschillnde gemienglde altydgroene en bladverlieznde struukn zyn te vienn in blootgestelde platsn.

De pool-oaze (Lepus arcticus) wordt in die streeke gevoenn. 't Is de zuudlikste grenze van undre leefgebied [4].

Andre sôortn die vôornkommn :

  • Kanadeesche ganze (Branta canadensis)
  • Ameriekoansche oehoe (Bubo virginianus)
  • Bruunkoppige koeveugl (Molothrus ater)
  • Snêewschoe-oaze (Lepus americanus)
  • Karieboe (Rangifer tarandus)
  • Rôo vos (Vulpes vulpes)
  • Martre van Newfoundland (Martes americana atrata)

Beschermienge[bewerkn | brontekst bewerken]

De streeke wordt bedreigd deur e toenoame van oetkappery vo werk-oet en vo de pulp- en papier-nyvereid. Ip oogre liggiengn zyn dr mêesta bedreigiengn deur myne-uutboatienge en uutgroavienge van graniet. Andre bedreigiengn zyn teweegegebrocht deur de veele verplatsiengn mê terring-woagns, die in sommigte streekn e ploage zyn [1].

80 toe 90 ten oenderd van de streeke wordt vor oengerept anziene. Grôote gebiedn zyn beschermd. Dedeeze zyn:

  • Gros Morne National Park: Bevat ooge liggiengn, is te vienn in 't Westn van Newfoundland, en besloat 1 942 km2 beschermd gebied.
  • King George IV Ecological Reserve: Ook in 't Westn geleegn, besloat die streeke 19 km2 beschermd gebied.
  • Barachois Pond Provincial Park: Geleegn in zuudwestlik Newfoundland, is da gebied 34,97 km2 grôot [6].

Zied ook noa[bewerkn | brontekst bewerken]

Boreoale busschn uut 't Nearctis
NA0601 Boreoale bergbusschn van 't Alaska-Schiereiland Alaska (USA)
NA0602 Busschn van 't sentroal Kanadeesch Schild Kanada
NA0603 Boreoale busschn roend de Cook-Golve Alaska (USA)
NA0604 Boreoale busschn van de Koopre-Ôogvlakte Alaska (USA)
NA0605 Boreoale busschn in ôostlik Kanada Kanada
NA0606 Tajga van 't ôostlik Kanadeesch Schild Kanada
NA0607 Vlakte-tajga van Binn-Alaska en Joekon Kanada/USA
NA0608 Busschn van sentroal Kanada Kanada
NA0609 Busschn van 't westlik Kanadeesch Schild Kanada
NA0610 Tajga tusschn de Muskwa-Bergn en 't Grôot Sleevie-Mêer Kanada
NA0611 Busschn van d' ooglandn van Newfoundland Kanada
NA0612 Busschn van 't nôordlik Kanadeesch Schild Kanada
NA0613 Busschn van de nôordlikke Kordieleera Kanada
NA0614 Tajga van de Nôordwestlikke Gebiedn Kanada
NA0615 Woestenyn an de kustn van de schiereilandn Avalon en Burin Kanada
NA0616 Tajga an de zuudlikke Hudson-Boaje Kanada
NA0617 Drooge busschn van 't binneland van Joekon Kanada


Eksterne koppliengn[bewerkn | brontekst bewerken]

Verwyziengn[bewerkn | brontekst bewerken]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 (en) Newfoundland Highland forests, Eoearth.org.
  2. (en) Newfoundland Highland forests (WWF)
  3. (en) Ecoregion : Newfoundland Highland forests, Global Species.
  4. 4,0 4,1 (en) NatGeo ecoregion na0611 Newfoundland Highland forests.
  5. (en) Climate Data for Latitude 49.25 Longitude -57.75, Global Species.
  6. (en) Terrestrial ecoregions of North America: a conservation assessment, Taylor H. Ricketts, p.379